Ανέκαθεν, ένα από τα πλέον αγαπημένα θέματα για συζήτηση μεταξύ των μελών της μυστικιστικής σέχτας των γευσιγνωστών παντός τύπου υγρού αποτελούσε το σωστό μέγεθος και σχήμα των ποτηριών, ανάλογα με το περιεχόμενό του. Από αυτό και μόνο -δίχως καν να σας παραθέσω το οτιδήποτε από τις χιλιάδες αράδες που έχουν γραφτεί σχετικά- αντιλαμβάνεστε πόσο σημαντικά τελικά είναι. Τα ιδανικά ποτήρια για κάθε κατηγορία ή και είδος ποτού έχουν παρουσιαστεί σε άρθρα, μελέτες και έχουν συζητηθεί άπειρες φορές. Εκείνα που δεν παρουσιάζονται όμως πουθενά, είναι τα χειρότερα ποτήρια σε ένα μπαρ, τα πλέον αντιαισθητικά ή τα λιγότερο πρακτικά. Συνέταξα μια μικρή λίστα με δαύτα, χωρίς φόβο και πάθος, πάντα με χιουμοριστική διάθεση.
Τα χειρότερα ποτήρια σε ένα μπαρ
Το ποτήρι τύπου flute
Μπορεί να απαιτούν -σε πολλές περιπτώσεις- τριψήφιο ή και τετραψήφιο αριθμό ευρώ για να αποκτηθούν και να εμπίπτουν κάτω από ουκ ολίγες, εμβληματικές ονομασίες προέλευσης με μακρά παράδοση και ιδιαίτερο τρόπο παραγωγής, τα αφρώδη όμως κρασιά, με προεξέχουσα φυσικά τη σαμπάνια, έχουν ταλαιπωρηθεί όσο λίγα άλλα αλκοολικά προϊόντα. Από τα κλαμπ μέχρι τα κατά τα άλλα σπουδαία αθλητικά γεγονότα, τα αφρώδη κρασιά έχουν αμφιλεγόμενα συνοδεύσει στιγμές για τις οποίες σίγουρα κανένας εκ των παραγωγών τους δε μπορεί να υπερηφανεύεται.
Τα αφρώδη κρασιά όμως έχουν ταλαιπωρηθεί όλα αυτά τα χρόνια και εξαιτίας των ποτηριών μέσα στα οποία έχουν κατά καιρούς φιλοξενηθεί. Ξεκίνησαν να σερβίρονται στο πολύ κομψό ποτήρι τύπου coupette, που όμως απεδείχθη εντελώς ακατάλληλο. Οι φυσαλίδες τους χάνονταν στην τόσο ευρεία επιφάνεια τους, ενώ δεν υπήρχε ο παραμικρός χώρος για να εξελιχθούν τα αρώματα του κρασιού και ο αντίστοιχος για να συγκεντρωθούν στη συνέχεια, με πορεία προς τα μύτη και το στόμα μας.
Αρκετοί ξεχνούν πως τα αφρώδη κρασιά είναι όντως κρασιά. Έχουν αρώματα, βάθος και πολυπλοκότητα και χρειάζονται χώρο για να ξεδιπλωθούν ώστε να τα εξερευνήσουμε.
Και στη συνέχεια ήρθε το ποτήρι τύπου flute, ένα από τα χειρότερα ποτήρια, σύμφωνα με την προσωπική μου άποψη, που έγινε γνωστό και ως «ποτήρι σαμπάνιας». Πλασαρίστηκε ως το ιδανικό για τη διατήρηση των φυσαλίδων, λόγω του στενού του σώματος. Και όντως, έτσι είναι. Μόνο που αρκετοί ξεχνούν πως τα αφρώδη κρασιά είναι όντως κρασιά. Έχουν αρώματα, βάθος και πολυπλοκότητα και χρειάζονται χώρο για να ξεδιπλωθούν ώστε να τα εξερευνήσουμε. Και το ποτήρι τύπου flute δεν τον προσφέρει.
Η επιτυχία του ποτηριού τύπου flute ήταν δεδομένη στις δεκαετίες του νεοπλουτισμού που διανύσαμε, σε αυτές όπου τα αφρώδη και κυρίως η σαμπάνια, έγιναν σύμβολα χρήματος και εξουσίας, όπως ακριβώς και το πούρο. Και μέσα στα καφέ και στα μπαρ και στα εστιατόρια, εκείνοι που ένιωθαν -ενστικτωδώς ή όχι και τόσο- την ανάγκη να ξεχωρίσουν, συνήθως σήκωναν ένα ποτήρι τύπου flute στον αέρα, με την ίδια αναίδεια που θα κράδαιναν κι ένα κουβάνικο πούρο.
Έπρεπε να αλλάξουμε χιλιετία για να αντιμετωπίσουμε επιτέλους τα αφρώδη κρασιά ως κρασιά και να αποφασίσουμε να τα καταναλώσουμε σε αντίστοιχα ποτήρια με πόδι, ανοικτές καμπύλες και πιο στενό χείλος. Τα ποτήρια τύπου flute έχουν πλέον εκπέσει, κυρίως γιατί προσπάθησαν να αναδείξουν ένα σπουδαίο κατά τα άλλα ποτό για όλους τους λάθος λόγους.
Το ποτήρι για το ούζο
Το ούζο είναι άλλο ένα προϊόν που πληρώνει τις αμαρτίες της επί χρόνια κατασκευασμένης δημόσιας εικόνας του· θα είναι σχεδόν πάντα χύμα, θα συνοδεύει θαλασσινούς μεζέδες, κατά προτίμηση δίπλα στο κύμα και θα γεμίζει ως πάνω τα ποτήρια μας.
Photo from olivemagazine.gr
Αυτά μαθαίνουν λοιπόν οι τουρίστες –και όχι μόνο- και μετά διστάζουν να παραγγείλουν ούζο στα μπαρ, ως απεριτίφ, επιλέγοντας ιταλικά Spritz. Γιατί, σου λέει:
- Με τι θα το συνοδεύσω;
- Πόσο θα το πληρώσω;
- Θα με σερβίρουν μια σταλιά;
Όλα λάθος, δηλαδή.
Στην πραγματικότητα, σε ό,τι αφορά στο ποτήρι, ναι, λογικό είναι να φαίνεται μια σταλιά η μεζούρα των 50ml, χωρίς πάγο και νερό. Κι αυτό διότι, το παραδοσιακό ποτήρι για το ούζο -ένα από τα χειρότερα ποτήρια– είναι σημαντικά πιο στενό και πιο κοντό, με αρκετά μικρότερο, συνολικό όγκο, γι’ αυτό άλλωστε μετά βίας χωράει 3-4 ακόμα και από αυτά τα εκπληκτικά #νοτ παγάκια με την τρύπα με τα οποία συνήθως σερβίρεται στα απανταχού ταβερνεία.
Παράδοση, θα μου πείτε. Πομφόλυγα, θα απαντήσω.
Το ποτήρι τύπου Martini
Εδώ τα έχουμε ξαναπεί, έχουμε διαφωνήσει, έχουμε κάνει χαβαλέ, σε κάθε περίπτωση όμως, παραμένουμε όλοι πιστοί στο αγαπημένο μας κοκτέιλ, το Μαρτίνι, άσχετα με το ποτήρι στο οποίο σερβίρεται.
Για να επαναφέρω μερικές από τις διαφωνίες μου επί του σχήματος και του μεγέθους του εν λόγω ποτηριού (το οποίο πιστεύω ακράδαντα πως πρέπει να εξαφανιστεί από όλα τα μπαρ), θα δηλώσω ξανά πως είναι ένα ποτήρι χωρίς καμία χρησιμότητα, χωρίς καμία πρακτικότητα, άσχημο και ατσούμπαλο όσο δεν πάει.
Λέγεται για το σχήμα του πως δημιουργήθηκε την περίοδο της Ποτοαπαγόρευσης, με σκοπό να χύνεις άμεσα το περιεχόμενο του σε περίπτωση αστυνομικού ελέγχου. Η περίοδος της Ποτοαπαγόρευσης όμως τελείωσε προ πολλού, και το μόνο που χύνεται ακόμα είναι το ποτό μας την ώρα που το κουβαλάν οι σερβιτόροι για να μας το φέρουν ή την ώρα που αμέριμνοι το βάζουμε στο στόμα μας.
Το ποτήρι του Martini όμως είναι και γιγάντιο σε μέγεθος, πολύ μεγαλύτερο σίγουρα από τους προγόνους του (coupette, Nick & Nora) και τόσο μεγάλο ώστε να σε κάνει να ξεχωρίζεις ανάμεσα στον κόσμο των μπαρ, αλλά και να σε κάνει να χρειάζεσαι σίγουρα τριπλή ποσότητα τζιν προκειμένου να το γεμίσεις.
Στην παρούσα περίπτωση η ετυμηγορία έχει βγει εδώ και καιρό. Το κλασικό τριγωνικό ποτήρι του Martini είναι από τα χειρότερα ποτήρια έβερ.
Ποτήρι τύπου brandy snifter
Για τους πιο «παλιούς», balloon. Το θυμάστε; Το ποτήρι που χρησιμοποιούσαν οι μπάρμαν για να μας σερβίρουν κονιάκ, δηλαδή Metaxa. Ακουμπούσαν την πλαϊνή του επιφάνεια επάνω στο «λάστιχο» του μπαρ και έβαζαν το 5αρι μέχρι να ξεχειλίσει. Αυτό υποδείκνυε την 50άρα μεζούρα. Οι πιο «ψαγμένοι» μάλιστα το άναβαν κιόλας ή έβαζαν καυτό νερό στο ποτήρι πριν βάλουν το Metaxa.
Και για να μη λέτε πως τα κάνουν μόνο οι «δικοί μας» αυτά, η εικόνα ενός Γάλλου που κάθεται στο τζάκι του chateau του, απολαμβάνοντας το πούρο του και έχοντας στην αγκαλιά της παλάμης του ένα brandy snifter με κονιάκ ήταν τόσο δυνατή και διαχρονική που αυτός ο τύπος ποτηριού έγινε διάσημος σε όλον τον κόσμο. Όσο για το ζέσταμα, δημιουργήθηκαν τα brandy warmer, ένα συστηματάκι με βάση για το ποτήρι, κάτω από την οποία έμπαινε ένα αναμμένο κερί-ρεσό για να το κρατάει ζεστό. Ένα κάκιστο marketing gimmick για ένα από τα χειρότερα ποτήρια της λίστας.
ΛΙΓΟ ΕΛΕΟ.
Ξεχάστε τα όλα αυτά, σας παρακαλώ. Είναι όλα λάθος.
- Το Metaxa ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΙΑΚ. Είναι ένα εξαιρετικό ελληνικό ποτό με μοναδική συνταγή.
- Κανένα απόσταγμα δεν επωφελείται από το ζέσταμά του, ΠΟΣΩ ΜΑΛΛΟΝ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΑΜΑ.
- Το brandy snifter ή balloon ΔΕΝ είναι το ιδανικό για το σερβίρισμα κανενός ποτού.
Σχετικά πρόσφατα, τον Ιανουάριο του 2009 στο δεύτερο Παγκόσμιο Συνέδριο Cognac, αποφασίστηκε από 50 διαφορετικούς οινοχόους και γευσιγνώστες η χρήση του ποτηριού σε σχήμα τουλίπας ως το πλέον ιδανικό για την βέλτιστη οργανοληπτική αξιολόγηση του cognac. Το εν λόγω ποτήρι, σε αντίθεση με αυτό του balloon, είναι συγκριτικά μικρότερο (130ml), με πολύ μικρότερη καμπύλη και ακόμα μικρότερη διάμετρο χείλους. Προτείνεται δε, το γέμισμα του ποτηριού με μόλις 25ml cognac ως ιδανική για την αξιολόγηση του.
Ποτήρι τύπου Margarita
Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει σήμερα κάποιο ποτήρι που να λέγεται ποτήρι Margarita. Τα τελευταία χρόνια συνηθίζεται να σερβίρεται σε ποτήρια τύπου coupette ή ακόμη και με πάγο, σε κοντό ποτήρι τύπου double rocks.
Πίσω όμως στην αγαπημένη μας #νοτ εποχή των δεκαετιών ’70 και ’80 και ’90 οι απανταχού μπαρτέντερ συνήθιζαν να σερβίρουν την –συνήθως frozen- Margarita σε ένα λίγο μεγαλύτερο και αρκετά πιο άσχημο ποτήρι. Λογικό, εν μέρει, ο αφρός χρειαζόταν περισσότερο χώρο.
Κι αυτό, γιατί κάποιος, λογικά στις ΗΠΑ, άγνωστο πότε ακριβώς, αποφάσισε να επανασχεδιάσει το υπέρκομψο ποτήρι τύπου coupette, προσθέτοντάς ένα σκαλοπατάκι στην εμβληματική του καμπύλη. Σαν να αποφασίζεις να βάλεις μπαλκόνι στον Πύργο του Άιφελ.
Ευτυχώς, το χειρότερο από τα χειρότερα ποτήρια της λίστας, αυτό το βδέλυγμα που λέγεται ποτήρι τύπου Margarita, το βλέπουμε όλο και πιο σπάνια στα ελληνικά μπαρ. Σε λίγο καιρό, ελπίζω να πάρει οριστικά τη θέση του στη συνείδηση μας ως μνημείο μιας εποχής που –τουλάχιστον όσο αφορά στα κοκτέιλ- δε θέλουμε να την θυμόμαστε καθόλου.
