Σε αντίθεση με το γενικό «μοτίβο» που θέλει τις αμερικανικές εταιρείες και αποστακτήρια να μπαίνουν στον πάγο, να κλείνουν, να μαζεύονται και να εξορθολογίζουν τη λειτουργία τους, φαίνεται πως η Sazerac αποτελεί τη φωτεινή εξαίρεση και πορεύεται κόντρα στο ρεύμα. Πέρα από τις αμέτρητες εξαγορές που έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια, στα τέλη του περασμένου μήνα παρουσίασε στην αρμόδια αρχή οικονομικής ανάπτυξης του Κεντάκι (KEDFA) σχέδιο επενδύσεων ύψους περίπου 606 εκατομμυρίων δολαρίων σε τέσσερις εγκαταστάσεις της πολιτείας.
Το μεγαλύτερο κομμάτι της επένδυσης, 557 εκατομμύρια δηλαδή, αφορά μια νέα μονάδα στο Lancaster της κομητείας Garrard σε μια έκταση 850 στρεμμάτων. Εκεί λειτουργούσε το Garrard County Distilling, ένα αποστακτήριο που άνοιξε τον Ιανουάριο του 2024 και δεν άντεξε τα χρέη του, πάνω από 26 εκατομμύρια. Η Sazerac το απέκτησε σε δημοπρασία τον περασμένο Ιούνιο για περίπου 20 εκατομμύρια. Το allocation της επένδυσης αφορά επίσης 29,4 εκατομμύρια για το Buffalo Trace στο Φράνκφορτ, με νέα γραμμή εμφιάλωσης για small batch παραγωγή, 17,5 εκατομμύρια για ασφάλεια και αποδοτικότητα στο Glenmore του Owensboro και 2,1 εκατομμύρια για το βαρελοποιείο Cumberland Cooperage. Επιπροσθέτως, υπόσχεται 125 νέες θέσεις εργασίας σε ορίζοντα δεκαπενταετίας.
Δεν είμαι σίγουρος αν σας λένε πολλά οι αριθμοί αυτοί από μόνοι τους, όμως δεν είναι εύκολο να αγνοήσει κανείς όλα όσα συμβαίνουν τριγύρω στον κόσμο, στην αγορά και στη βιομηχανία των αποσταγμάτων.
Το αποστακτήριο του Jim Beam στο Clermont, φερ’ ειπείν, αποτελεί το πιο τρανταχτό παράδειγμα. Από την 1η Ιανουαρίου δεν βγάζει ούτε σταγόνα, ούτε και θα βγάλει μέχρι τουλάχιστον το τέλος του χρόνου. Η ιδιοκτήτρια εταιρεία του, Suntory Global Spirits, αναφέρθηκε σε μια «ευκαιρία αναβάθμισης» —το έγραψε «κομψά»—, όμως πρακτικά, αντιλαμβάνεστε πως η παραγωγή έπρεπε να πέσει στο ύψος της ζήτησης, και η ζήτηση έχει κατεβεί αρκετά.
Στις αποθήκες του Κεντάκι ωριμάζουν σήμερα κάτι περισσότερο από 17 εκατομμύρια βαρέλια, τα 16 από αυτά μπέρμπον, ρεκόρ όλων των εποχών και 57% περισσότερα από το 2020. Για αυτά τα βαρέλια τα αποστακτήρια πλήρωσαν πέρυσι 75 εκατομμύρια σε φόρους, γιατί στο Κεντάκι φορολογείται και το ουίσκι που ακόμη ωριμάζει. Οι εξαγωγές ουίσκι του Κεντάκι έπεσαν βέβαια 15% το 2025, στα 308 εκατομμύρια.
Ούτε η εγχώρια αγορά τα πήγε καλύτερα. Το 2025 ο τζίρος των αποσταγμάτων στις ΗΠΑ μειώθηκε 2,2%, στα 36,4 δισεκατομμύρια, και το αμερικανικό ουίσκι έχασε το 0,9%. Φέτος η κατάσταση χειροτέρεψε. Σύμφωνα με τα στοιχεία NielsenIQ που επικαλέστηκε η Diageo στις 5 Νοεμβρίου, ο όγκος των αποσταγμάτων στα ράφια των καταστημάτων έπεσε 7,8% στις 43 εβδομάδες έως τις 24 Οκτωβρίου.
Και αν κοιτάξουμε και άλλους ομίλους, η Heaven Hill, που μόλις πέρυσι έχτισε καινούριο αποστακτήριο 200 εκατομμυρίων, αποφάσισε φέτος να μειώσει την παραγωγή. Η Brown-Forman έκοψε το 12% του προσωπικού της το 2025. Η Lofted Spirits έκοψε την παραγωγή του μπέρμπον της τουλάχιστον στο μισό και γύρισε ένα μέρος της στο ρούμι.
Πάντως, δεν αποτελεί απορίας άξιο αυτό που έκανε και εξακολουθεί να κάνει η Sazerac. Αν κοιτάξει κανείς τις ρίζες και την πορεία της, θα αντιληφθεί περί τίνος πρόκειται, αν μη τι άλλο, πως ανέκαθεν κινείτο αντίθετα στο ρεύμα. Το 1948 ο Stephen Goldring και ο Malcolm Woldenberg αγόρασαν μια εταιρεία της Νέας Ορλεάνης που είχε το όνομα ενός cognac, του θρυλικού ομώνυμου κοκτέιλ και ενός εμβληματικού καφέ του 19ου αιώνα. Από το 1984 ο γιος, Bill Goldring, άρχισε να αγοράζει μερίδια και τελικά πήρε ολόκληρη την εταιρεία. Έκτοτε η Sazerac δεν σταμάτησε να αγοράζει.
Το 1989 εξαγόρασε από τη Seagram μισή ντουζίνα brands, μεταξύ άλλων, το Eagle Rare, το Benchmark και το, άσημο τότε, Fireball. Το 1992 αγόρασε το αποστακτήριο George T. Stagg στο Φράνκφορτ, που το 1999 μετονομάστηκε σε Buffalo Trace. Ακολούθησαν το A. Smith Bowman στη Βιρτζίνια (2003) και τα Barton 1792 και Glenmore από την Constellation (2009).
Το αποστακτήριο Barton 1792
Η δεύτερη φάση εξαγορών κινείται στα όρια «της πλάκας», αφού η Sazerac αγόρασε πρακτικά ό,τι ήθελαν να ξεφορτωθούν οι μεγάλοι όμιλοι:
- 2016: Southern Comfort και Tuaca από τη Brown-Forman για 543,5 εκατομμύρια, Paddy από την Pernod Ricard και τον οίκο cognac Breuil de Segonzac.
- 2018: 19 brand από την Diageo για 550 εκατομμύρια, ανάμεσα τους το Seagram’s VO, το Myers’s και το Booth’s.
- 2020: Early Times και Canadian Mist, ξανά από τη Brown-Forman.
- 2024–2026: BuzzBallz, Svedka από την Constellation, μερίδιο στην 818 Tequila, Au Vodka και Garrard County Distilling.
Στο σύνολο, πάνω από 215 brand έχουν περάσει στα χέρια της από το 1989! Τουλάχιστον, εντυπωσιακό. Σήμερα το χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνει 525 brand και καθαρές πωλήσεις πάνω από 6 δισεκατομμύρια. Από το 2007 οι πωλήσεις αυτές αυξάνονται κατά μέσο όρο πάνω από 18% τον χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η ίδια στο Forbes.
Φέτος μάλιστα μονοπώλησε τους τίτλους των άρθρων για τη βιομηχανία των ποτών, για κανένα δίμηνο, όταν έκανε πρόταση εξαγοράς ολόκληρης της Brown-Forman, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες αλκοολούχων παγκοσμίως! Το ποσό που αναφέρθηκε ήταν 32 δολάρια ανά μετοχή, περίπου 15 δισεκατομμύρια. Η οικογένεια Brown απάντησε αρνητικά. Σημειώστε πως η Sazerac είναι ιδιωτική εταιρεία και δεν λογοδοτεί σε μετόχους κάθε τρίμηνο.
Κάποιοι άλλοι βέβαια ίσως να ισχυρίζονται πως η Sazerac βλέπει μακρύτερα από τους άλλους. Ολοένα και περισσότεροι μιλούν πλέον για τους κύκλους που κάνει η κατανάλωση αλκοόλ μεσομακροπρόθεσμα, και πως προβλέπεται να ανακάμψει, οπότε θεωρητικά, όποιος σπέρνει την περίοδο μιας κρίσης, το κάνει γιατί περιμένει να θερίσει όταν θα βγούμε από αυτή και με δεδομένο βέβαια πως το μπέρμπον χρειάζεται 4, 8 ή 12 χρόνια για να βγει στο ράφι. Με αυτή τη λογική λοιπόν, θα πίνει άραγε η Αμερική το 2035, ώστε να δικαιολογηθεί η επένδυση των 606 εκατομμυρίων;
Σε κάθε περίπτωση, και ανεξάρτητα με το τι θα γίνει σε 10-15 χρόνια, δεν μπορώ να μην βγάλω το καπέλο στη Sazerac, η οποία, όπως ανακοίνωσε, τη στιγμή που γράφονται ετούτες οι αράδες, είναι πρώτη εταιρεία σε όγκο στην Αμερική για το 2025, ενώ οι προβλέψεις τους δίνουν πως θα είναι και σε αξία το 2026! Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι πως έχουν επενδύσει σε διάφορες, εντελώς διαφορετικές στρατηγικές και brand. Έχουν το Weller και το Pappy Van Winkle, το Eagle Rare και το Blanton’s από σούπερ πρίμιουμ και μικρής παραγωγής ουίσκι. Έχουν το Buffalo Trace για ένα mid-tier brand, αλλά και το Fireball, που είναι ουίσκι αρωματισμένο με κανέλα. Έχουν τη Svedka, μια φθηνή βότκα που πουλάει σαν τρελή, έχουν και τα BuzzBallz σε RTD, μια κατηγορία με τρομακτική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Έχουν τα Southern Comfort, έχουν μερίδιο στην τεκίλα της Κένταλ Τζένερ 818, το Canadian Mist και εκατοντάδες ακόμη!
Τώρα το ποιος είχε δίκιο, το Clermont που έκοψε ταχύτητα ή το Lancaster που ετοιμάζεται να ανάψει τους άμβυκές του, θα το μάθουμε σε καμιά δεκαετία, όταν εμφιαλωθεί το σημερινό τους απόσταγμα και μάθουμε, επιτέλους, τι θα πίνουμε το 2035. Μέχρι τότε, στο επόμενο αφιέρωμα του Bitterbooze θα δούμε πώς χτίστηκε αυτή η αυτοκρατορία.
