Στις 14 Ιουνίου, κάθε χρόνο, γιορτάζεται στα μπαρ και στα εστιατόρια των ΗΠΑ η Παγκόσμια Ημέρα Μπέρμπον και, καθότι εδώ στο Bitterbooze αγαπάμε το μπέρμπον αλλά και τα κοκτέιλ με αυτό ως βάση, κάναμε μια επιλογή και σας παρουσιάζουμε τα οκτώ πιο αγαπημένα μας από αυτά που μπορείτε να βρείτε στην ελληνική αγορά. Ας αναφέρουμε όμως μερικά στοιχεία για την «ψυχή του Κεντάκι», όπως συνήθως αποκαλείται.
Οι ρίζες του μπέρμπον εντοπίζονται στα τέλη του 17ου αιώνα, περίοδος με έντονη μεταναστευτική κινητικότητα από τις αρχικές αποικίες στις ΗΠΑ σε περιοχές πιο δυτικά, όπως την ευρύτερη περιοχή του Κεντάκι. Μεταξύ των αποίκων, βρέθηκαν και αρκετοί Ιρλανδοί, οι οποίοι, γνωρίζοντας την τέχνη της παραγωγής ουίσκι, πειραματίστηκαν ζυμώνοντας και αποστάζοντας ένα διαφορετικό μείγμα δημητριακών, χρησιμοποιώντας το καλαμπόκι ως βασικό συστατικό, του οποίου η καλλιέργεια άνθισε στην περιοχή. Η δημιουργία αποστάγματος από καλαμπόκι άλλωστε, ήταν ένας πιο εύκολος τρόπος διάθεσης της συγκομιδής τους, αφού οι δρόμοι εκείνη την εποχή ήταν ελάχιστοι και το προϊόν έπρεπε να διατεθεί σχετικά γρήγορα σε πιο μακρινές, μεγαλύτερες αγορές.
Κάποιοι λένε πως η παραγωγή του ουίσκι στις ΗΠΑ άνθισε στην πολιτεία του Κεντάκι διότι εκεί κατέφυγαν όλοι οι παραγωγοί που ήθελαν να αποφύγουν τους φοροεισπράκτορες. Εκεί, γύρω από τα Απαλάχια όρη δημιούργησαν τα αποστακτήρια τους και απέσταζαν μπέρμπον κάτω από τα μάτι του κράτους.
Τα μπέρμπον οφείλουν να:
- Παράγονται στις ΗΠΑ. Με πιο συνηθισμένη προέλευση την πολιτεία του Κεντάκι
- Παράγονται από ένα μείγμα δημητριακών (mash bill) με τουλάχιστον 51% της σύνθεσης του το καλαμπόκι
- Ωριμάζουν σε καινούρια, καμένα βαρέλια αμερικανικής δρυός, χωρίς ελάχιστη ηλικία ωρίμασης. Εξαίρεση αποτελούν αυτά που παίρνουν το χαρακτηρισμό ‘’Straight’’ με ελάχιστη ηλικία ωρίμασης τα δύο χρόνια
- Αποστάζονται μέχρι το όριο των 80% αλκοολικών βαθμών
- Τοποθετούνται σε βαρέλια προς ωρίμαση με όριο αλκοολικών βαθμών τους 62,5%
- Εμφιαλώνονται με ελάχιστον όριο αλκοολικών βαθμών τους 40%
Η αλήθεια είναι πως στην Ελλάδα το αμερικάνικο ουίσκι δεν είναι αρκετά διαδεδομένο, τουλάχιστον όχι όσο το σκωτσέζικο. Γι’ αυτό άλλωστε δεν υπάρχουν και αρκετά brand που να εισάγονται. Ξεχωρίσαμε, παρόλα αυτά, τα πιο αγαπημένα μας μπέρμπον και σας τα παρουσιάζουμε, ένεκα της ημέρας.
Τα πιο αγαπημένα μας μπέρμπον από την ελληνική αγορά
Maker’s Mark
Ένα από τα πρώτα σοβαρά μπέρμπον που ήρθαν στην Ελλάδα και ένα από τα πλέον αγαπημένα των φίλων του αμερικάνικου ουίσκι, με εξαιρετικά φανατικούς οπαδούς ανά τον κόσμο. Το Maker’s Mark διαθέτει το χαρακτηριστικό ερυθρό βουλοκέρι που σφραγίζει το πώμα του και που το κάνει ευρέως αναγνωρίσιμο σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το Maker’s Mark όμως χρωστά μεγάλο μερίδιο από τη δόξα και τις πωλήσεις του στον πρόσφατα θανούντα Dave Pickerell, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές στο χώρο της απόσταξης του αμερικανικού ουίσκι, ο οποίος βρισκόταν στο τιμόνι του brand επί 14 χρόνια!
Το 2013 το Maker’s Mark ανακοίνωσε την αλλαγή στους αλκοολικούς βαθμούς εμφιάλωσης, από το 45% στο 42%, προκειμένου να καλυφθεί η έλλειψη σε αποθέματα. Αμέσως ξέσπασαν θυελλώδεις αντιδράσεις που ανάγκασαν την εταιρεία να αναθεωρήσει.
Αρκετά γλυκά αρώματα βανίλιας, μελιού και καραμέλας, που όμως εξισορροπούνται με τη δύναμη των 45% αλκοολικών βαθμών, χαρίζοντας ρώμη και μια μέτριας διάρκειας επίγευση. Εξαιρετικό σε κοκτέιλ αλλά και σκέτο.
Αλκοολικοί βαθμοί: 45%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 34,50 ευρώ
Four Roses Small Batch
Το Four Roses μπορεί να υπερηφανεύεται πως χρησιμοποιεί δέκα(!) διαφορετικές συνταγές για να φτιάχνει ουίσκι, στα οποία έπειτα εφαρμόζει τη μοναδική «τέχνη» της ανάμειξης, δημιουργώντας το τελικό προϊόν. Οι μεταβλητές των συνταγών είναι η ποσόστωση των πρώτων υλών, το επονομαζόμενο mash bill δηλαδή, αλλά και τα στελέχη των ζυμομυκήτων που χρησιμοποιούνται.
Μετά την απόσταξη τα ουίσκι ωριμάζουν για τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και έπειτα, αφού αναμειχθούν μεταξύ τους, εμφιαλώνονται από ποσότητα 17 μόνο βαρελιών. Εκεί αναφέρεται και ο χαρακτηρισμός small batch που υπάρχει στη φιάλη, παρόλο που τυπικά ο όρος δεν είναι δόκιμος.
Το Four Roses Small Batch εμφιαλώνεται στους 45% αλκοολικούς βαθμούς και αν το δοκιμάσετε θα αντιληφθείτε όμορφες βοτανικές νότες από δυόσμο και φασκόμηλο, αλλά και έντονα φρουτένιες, από ροδάκινο, βερίκοκο και ψημένο ανανά.
Στο στόμα, η υφή του είναι απαλή και μεταξένια. Η πολυπλοκότητα της μύτης φαίνεται να συγκεντρώνεται κυρίως σε μια παλέτα μπαχαρικών. Αστεροειδής γλυκάνισος, βανίλια, μπαχάρι, μαύρο πιπέρι. Σχεδόν γεμάτο σώμα, επίγευση μεσαίας διάρκειας.
Αλκοολικοί βαθμοί: 45%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 35 ευρώ
Wild Turkey Rare Breed
Το αποστακτήριο του Wild Turkey άνοιξε το 1935, από τα αδέλφια Ράιπι (Ripy) των οποίων η οικογένεια έφτιαχνε μπέρμπον από το 1800, τόσο για ιδία χρήση αλλά και για άλλους εμπόρους. Το σημαντικότερο brand από αυτά που παρήγαγε απεδείχθη το Wild Turkey, που ξεκίνησε το 1942, και μετέπειτα τα Russel’s Reserve, από το θρύλο master distiller Τζίμι Ράσελ. Το αποστακτήριο εξαγοράστηκε το 1972 από την Austin Nichols, λίγο αργότερα, το 1980, από την Pernod Ricard, ενώ το 2009 μεταβιβάστηκε στο γκρουπ της Campari.
Το Wild Turkey Rare Breed παίρνει τον χαρακτηρισμό ”barrel-proof” αφού δεν έχει προστεθεί νερό μετά την παλαίωση του σε βαρέλι και έχει εμφιαλωθεί κατευθείαν στους 56,4% abv. Η δε σύνθεση των δημητριακών που χρησιμοποιεί για τη ζύμωση και έπειτα την απόσταξη, γνωστή και ως mashbill, αποτελείται από 75% καλαμπόκι, 13% σίκαλη και 12% βυνοποιημένο κριθάρι.
Πρόκειται για ένα υπέροχο μπέρμπον με καραμελένιο χρώμα και αρώματα βοτάνων, φρούτων και μπαχαρικών. Έντονος δυόσμος που εξελίσσεται σε πιπεράτη μέντα, νότες αχλαδιού και ροδάκινου που αποκτούν την πολυπλοκότητα της φρουτόκρεμας. Και τέλος, αρώματα καμένης καραμέλας και καραμέλας βουτύρου.
Στο στόμα εντυπωσιακό! Ξηρό, αλλά απαλό, η μέντα ξανά έντονη, ροδάκινο και βερίκοκο. Όμορφες γεύσεις βουτύρου, οι οποίες όμως εξισορροπούνται από αυτές των εσπεριδοειδών που κάνουν την εμφάνιση τους στην έκφραση του λεμονιού και του πορτοκαλιού. Καψαλισμένο βούτυρο και μια πικάντικη επίγευση πιπεριού.
Αλκοολικοί βαθμοί: 58,4%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 46,40 ευρώ
Basil Hayden’s Small Batch
Ένα μπέρμπον του οποίου οι ρίζες και η συνταγή φθάνει μέχρι το 1796, όταν ο Basil Hayden αποφάσισε να αναμείξει καλαμπόκι με άλλα δημητριακά, να τα ζυμώσει και να τα αποστάξει. Σήμερα, το Basil Hayden παράγεται στο αποστακτήριο του Jim Beam, ιδιοκτησίας της Beam Suntory και χρησιμοποιεί ένα μείγμα δημητριακών (mash bill) που αποτελείται από: 63% καλαμπόκι, 27% σίκαλη και 10% βυνοποιημένο κριθάρι.
Στη μύτη είναι έντονα φρουτένιο με αρώματα από μούρα και πυρηνόκαρπα φρούτα. Στο στόμα του λείπει η δύναμη, κάτι που το κάνει αρκετά ευκολόπιοτο, αλλά κερδίζει σε πολυπλοκότητα και φινέτσα. Μέχρι το 2014 εμφιαλωνόταν με ένδειξη ηλικίας τα οκτώ έτη, σήμερα φημολογείται πως η ελάχιστη ηλικία του είναι τα έξι έτη.
Αλκοολικοί βαθμοί: 40%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 54,50 ευρώ
Booker’s
Άλλο ένα μπέρμπον από το portfolio και τη γραμμή παραγωγής της Jim Beam και του αποστακτηρίου του, δημιούργημα του Fredrick Booker Noe II, εγγονού του Jim Beam και master distiller του αποστακτηρίου από το 1965 έως το 1992!
Μέχρι και το 1988 που δημιουργήθηκε το Booker’s, ο Fredrick Booker συνήθιζε να επιλέγει συγκεκριμένα βαρέλια και να εμφιαλώνει το περιεχόμενό τους για να χαρίσει ως δώρο σε φίλους του. Όταν αυτά απέκτησαν συλλεκτική αξία αλλά μεγάλη φήμη, αποφασίστηκε να δημιουργήσουν μία ξεχωριστή σειρά από μπέρμπον υπό το όνομα του δημιουργού τους.
Το Booker’s εμφιαλώνεται στους αλκοολικούς βαθμούς που διαθέτει βγαίνοντας από το βαρέλι (straight from the barrel), χωρίς μάλιστα να υποστεί φιλτράρισμα. Η ηλικία ωρίμασης του κυμαίνεται από έξι έως οκτώ χρόνια.
Στη μύτη είναι ανθικό και «ξηροκαρπάτο», ενώ διαθέτει μία υπέροχη, γλυκιά αίσθηση στο στόμα από τα σάκχαρα του ξύλου, καθώς και μακρά επίγευση. Δύσκολο χωρίς την προσθήκη νερού ή ακόμα και πάγου.
Αλκοολικοί βαθμοί: 63,70%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 87 ευρώ
Koval Single Barrel
Το Koval διαθέτει μία ξεχωριστή ιδιαιτερότητα. Το μείγμα δημητριακών του αποτελείται από 51% καλαμπόκι (το ελάχιστο για να χαρακτηριστεί μπέρμπον) και 49% σπόρους κεχριού. Η χρήση του κεχριού δίνει μια μοναδική γευστική διάσταση, χαρίζοντας του ταυτόχρονα και τον χαρακτηριστό του gluten-free.
Επίσης, για την παραγωγή του Koval χρησιμοποιείται βιολογική καλλιέργεια σιτηρών, ενώ το ίδιο το ουίσκι εμφιαλώνεται αφιλτράριστο και παίρνει και το χαρακτηρισμό single-barrel, αφού δεν αποτελεί προϊόν ανάμειξης διαφορετικών ηλικιών και βαρελιών.
Στη μύτη παρουσιάζεται εντελώς διαφορετικό από κάθε άλλο μπέρμπον, αφού παρουσιάζει κρεμώδη αρώματα και νότες από όξινα τροπικά φρούτα, όπως το πάσιον φρουτ. Αποξηραμένα και καραμελωμένα φρούτα θα πλημμυρίσουν τον ουρανίσκο σας αν το γευτείτε, όπως και κάποια πιπεράτα. Μακριά, γλυκιά επίγευση. Εξαιρετικό για να το απολαύσετε σκέτο.
Αλκοολικοί βαθμοί: 47%
Φιάλη: 500ml
Τιμή: 55,50 ευρώ
High West American Prairie Reserve
Το High West American Prairie Reserve παίρνει το όνομα του από τον ανεξάρτητο, μη-κερδοσκοπικό οργανισμό που έχει ως πρότζεκτ τη δημιουργία μιας περιοχής προστασίας και συντήρησης της φύσης στην βορειοανατολική Μοντάνα. Συμβάλει μάλιστα και εμπράκτως στο πρότζεκτ διαθέτοντας το 10% των εσόδων της.
Το συγκεκριμένο μπέρμπον αποτελεί μείγμα δύο straight μπέρμπον, ένα έξι ετών ωρίμασης της εταιρείας Seagram και ένα 10 ετών ωρίμασης της Four Roses. Τα αντίστοιχα mash bill τους είναι:
75% καλαμπόκι, 20% σίκαλη, 5% βυνοποιημένο κριθάρι
60% καλαμπόκι, 35% σίκαλη, 5% βυνοποιημένο κριθάρι
Στη μύτη παρουσιάζει φρουτένια αρώματα από ώριμες φράουλες και βατόμουρα, μπαχάρια και ξύλο. Στο στόμα είναι έντονα πιπεράτο, αλλά ταυτόχρονα και γλυκόπιοτο, με ήπιες νότες γλυκόριζας και αστεροειδούς γλυκάνισου.
Το αλκοόλ του είναι ζεστό, η επίγευση του όμως χαρίζει αρκετά δευτερόλεπτα απόλαυσης. Ένα αρκετά ενδιαφέρον, αφιλτράριστο και διαφορετικό, γευστικά, μπέρμπον.
Αλκοολικοί βαθμοί: 46%
Φιάλη: 700ml
Τιμή: 74,60 ευρώ
Hudson Baby
Βάσει νόμου όλα τα μπέρμπον θα πρέπει να είναι αποστάγματα που στο αρχικό μείγμα (mash) θα έχουν τουλάχιστον 51% καλαμπόκι. Το Hudson Baby Bourbon παράγεται αποκλειστικά από καλαμπόκι, χωρίς την προσθήκη κανενός άλλου δημητριακού ως πρώτη ύλη. Στη συνέχεια, το απόσταγμα που παράγεται μπαίνει σε μικρά, καινούρια, καμένα, βαρελάκια δύο μόλις γαλονιών, αντί για 53 που συνηθίζεται, και ωριμάζει για μερικούς μόλις μήνες. Η λογική των τόσο μικρών βαρελιών έγκειται στη μεγαλύτερο όγκο του αποστάγματος που έρχεται σε επαφή με το ξύλο, άρα και η παλαίωση επιταχύνεται και η επίδραση του ξύλου είναι μεγαλύτερη.
Άλλη μία τεχνική που χρησιμοποιούν στο αποστακτήριο του Hudson για την επιτάχυνση της παλαίωσης είναι η χρήση ηχείων υποσυχνότητας, τα γνωστά σε όλους μας subwoofer, που ταράζουν και ανακατεύουν το απόσταγμα καθώς αυτό ωριμάζει!
Ακολουθεί το νέρωμα για να φθάσει τους 46 αλκοολικούς βαθμούς και η εμφιάλωση στα χαρακτηριστικά φιαλίδια των 375 ml. Εννοείται χωρίς κανένα είδος φιλτραρίσματος, για να κρατά αναλλοίωτη τη γεύση και τα πρωτογενή αρώματα.
Το χρώμα του είναι λαμπερό χάλκινο ενώ στη μύτη αναδίδει έντονα αρώματα βρεγμένου ξύλου, καπνού, νότες από βανίλια. Πυρηνόκαρπα φρούτα όπως ροδάκινο και βερίκοκο και ένα ιδιαίτερο άρωμα από κρέμα.
Ελαφρώς γλυκό στην αρχή, λογικά λόγω του καλαμποκιού, και μεταξένιο στην υφή. Μέτριο σώμα με μπαχαρώδεις εκρήξεις από τζίντζερ, καπνό, ξύλο και μέλι. Η μακρά επίγευση του σε αφήνει να το ονειρεύεσαι και να το θυμάσαι για ώρα.
Αλκοολικοί βαθμοί: 46%
Φιάλη: 375ml
Τιμή: 64,50 ευρώ
