Υλικά με ημερομηνία λήξης στο ψυγείο και στην κάβα σας

Το έχουμε γράψει ξανά· τα ποτά χαλάνε. Και έχουμε εξηγήσει αναλυτικά τους λόγους. Στο παρόν όμως άρθρο δε θα ασχοληθούμε μόνο με τα αλκοολούχα ποτά, αυτά καθαυτά, παρά και με άλλα υλικά με ημερομηνία λήξης που μπορεί κάποιος να διατηρεί στην κάβα ή/και στο ψυγείο για τα κοκτέιλ του, δίνοντας συγκεκριμένα παραδείγματα. Και, μπορεί όσο βρισκόμασταν σε περίοδο καραντίνας, να μην μας ενοχλούσε αν το βερμούτ έχει οξειδωθεί και λίγο, αφού στην πραγματικότητα η οξείδωση μπορεί να προσφέρει σε κάποιους «ένα διαφορετικό και ενδιαφέρον γευστικό και αρωματικό προφίλ», τώρα όμως που θα αρχίσουν οι επισκέψεις καλεσμένων στα σπίτια μας, οφείλουμε να είμαστε πιο προσεκτικοί.

Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε πως όταν χειριζόμαστε ένα συσκευασμένο/εμφιαλωμένο προϊόν, το κάνουμε με τρόπο τέτοιον ώστε να απολαύσουμε το προφίλ γεύσης που έχει δημιουργήσει ο παραγωγός του. Σε αρκετές περιπτώσεις δε όταν μιλάμε για χαλασμένα προϊόντα, αναφερόμαστε και σε αυτά που μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και κάποια βλάβη στον οργανισμό μας από τη λανθασμένη κατανάλωσή τους.

Διαθέτοντας τις εβδομάδες που διανύουμε περισσότερο χρόνο, μπορούμε να αφιερώσουμε λίγο από αυτόν και στην τακτοποίηση της κάβας και του ψυγείου μας.

Αυτά είναι τα υλικά με ημερομηνία λήξης στο ψυγείο και στην κάβα σας: 

Βερμούτ

Ίσως η πιο συχνή ερώτηση φίλων για την σπιτική τους κάβα είναι αν μπορούν ακόμα να χρησιμοποιήσουν το βερμούτ τους και μετά από πόσο καιρό χαλάει. Κι αυτό διότι οι πιο υποψιασμένοι γνωρίζουν πως το βερμούτ παράγεται με πρώτη ύλη το κρασί και ως εκ τούτου, μπορεί να οξειδωθεί και αυτό και να χαλάσει. Όπως ακριβώς το κρασί, αλλά έχοντας μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, καθότι πιο υψηλόβαθμο.

Σε ολόκληρη σχεδόν τη διαδικασία παραγωγής των περισσότερων βερμούτ χρησιμοποιείται διοξείδιο του θείου, το οποίο σε συνδυασμό με το χαμηλό PH προστατεύει το προϊόν από το βακτήριο Lactobacillus trichodes που καταστρέφει τη γεύση του.

Το βερμούτ αρχίζει και χάνει τα εκλεπτυσμένα χαρακτηριστικά αρώματος και γεύσης τη στιγμή που θα ανοιχτεί για πρώτη φορά και θα έρθει σε επαφή με το οξυγόνο. Κάποιοι διατείνονται πως αυτός ο υποβιβασμός σε ποιότητα ξεκινά τις πρώτες μόλις ώρες από το άνοιγμα.

Ο συνδυασμός προσωπικής εμπειρίας και επικοινωνίας με διάφορους παραγωγούς βερμούτ, με έχει οδηγήσει στο συμπέρασμα πως ένα βερμούτ, μεσοσταθμικά, μπορεί να διατηρηθεί περίπου δύο εβδομάδες μετά το άνοιγμα του σε θερμοκρασία δωματίου και περίπου ένα μήνα σε ψυγείο. Από το σημείο αυτό και έπειτα, θα αρχίσει να παρουσιάζει σημαντική διαφορά στα οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά, τέτοια ώστε να μιλάμε για αλλοιωμένο αποτέλεσμα στο ποτό που θα χρησιμοποιηθεί.

Οι παραγωγοί μάλιστα επικοινωνούν πως ένα βερμούτ μπορεί να αλλοιωθεί και χωρίς να ανοιχθεί και πως το ασφαλές διάστημα σε αυτήν την περίπτωση είναι περίπου ένας χρόνος από την εμφιάλωσή του.

Το βερμούτ κερδίζει ολοένα και περισσότερο χώρο στις σπιτικές μας κάβες, ως εκ τούτου, είναι και ένα από τα πιο σημαντικά υλικά με ημερομηνία λήξης σε αυτήν.

Αναψυκτικά

Τόνικ, σόδες, coca-cola, ginger beer και λοιπά αναψυκτικά είναι γνωστό πως διαθέτουν συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης.

Η διάρκεια «ζωής» τους εξαρτάται άμεσα από τον εκφυλισμό της ανθράκωσης, από την οξείδωση, την υδρόλυση αιθέριων ελαίων σε οξέα και την αλλοίωση του χρώματός και της γεύσης τους από το φως.

Το σημαντικό είναι να καταλάβουμε πως όταν χειριζόμαστε ένα συσκευασμένο/εμφιαλωμένο προϊόν, το κάνουμε με τρόπο τέτοιον ώστε να απολαύσουμε το προφίλ γεύσης που έχει δημιουργήσει ο παραγωγός του.

Πρακτικά, μετά από την ημερομηνία λήξης, το εκάστοτε αναψυκτικό αρχίζει να χάνει σημαντικά το γευστικό του προφίλ, όπως φυσικά και το διοξείδιο του άνθρακα που περιέχει και που προκαλεί τον αφρισμό στο ποτό μας.

Όπως είναι λογικό, ο εκφυλισμός σε όλα τα παραπάνω όταν αναφερόμαστε σε ένα ανοιγμένο αναψυκτικό, είναι πολύ πιο ταχύς, αφού ξεκινά σε μερικά μόλις λεπτά αφότου το ανοίξουμε.

Υλικά με ημερομηνία λήξης: Λικέρ φρούτων και κρέμας

Τα προβλήματα με την οξείδωση είναι μεγαλύτερα σε περιπτώσεις λικέρ φρούτων ή ακόμα χειρότερα, κρέμας και  αυγού. Άλλωστε, θα πρέπει να περιμένετε πως το οξυγόνο θα προκαλέσει στα λικέρ ό,τι και στα ίδια τα φρούτα: μαυρίζουν, διασπώνται τα σάκχαρα τους, ενώ τα διάφορα αιωρούμενα στερεά υπολείμματα ενώνονται μεταξύ τους δημιουργώντας ένα ίζημα στον πάτο και ένα ξεθωριασμένο υγρό στην επιφάνεια. Ορισμένα δε φρούτα, πλούσια σε πηκτίνη, μπορεί να στερεοποιηθούν σε ένα απωθητικό «ζελέ», ειδικά σε σπιτικά φτιαγμένα λικέρ που δεν έχουν τύχει περαιτέρω επεξεργασίας.

Σε κάθε περίπτωση, όσο πιο αρτιζάνικο είναι το λικέρ φρούτων ή κρέμας, τόσο μικρότερη διάρκεια ζωής έχει, ενώ όσο πιο ευρείας κατανάλωσης, τόσο παρατείνεται αυτή, κυρίως λόγω των αυξημένων συντηρητικών που περιέχει.

Ένας μέσος όρος για τα λικέρ φρούτων και κρέμας είναι τρία χρόνια από την ημερομηνία εμφιάλωσης, που αναγράφεται στη φιάλη, και πάντα για την περίπτωση που αυτή δεν έχει ανοιχτεί.

Από τη στιγμή που ανοίξετε μία, τότε αυτόματα η διάρκεια ζωής τους περιορίζεται εμπειρικά στον έναν χρόνο για τα λικέρ φρούτων και στον ένα μήνα για τα λικέρ κρέμας. Τα λικέρ κρέμας είναι και από τα πλέον επικίνδυνα υλικά με ημερομηνία λήξης.

Κερασάκια μαρασκίνο

Αν ακόμα έχετε ένα βαζάκι με κερασάκια μαρασκίνο από τις πρώτες σας προμήθειες για τη σπιτική σας κάβα, μάλλον ήρθε η ώρα να τα ξεφορτωθείτε και να αγοράσετε ένα νέο. Μπορεί τα περισσότερα ευρείας κυκλοφορίας κερασάκια μαρασκίνο να είναι γεμάτα από συντηρητικά (και χρωστικές), όμως ακόμα κι αυτά, αποτελούν υλικά με ημερομηνία λήξης και έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής, που αναγράφεται στη συσκευασία. Το οξυγόνο και εδώ δρα ως στοιχείο υποβάθμισης της συνολικής ποιότητας του προϊόντος, το οποίο, ακόμη και αν δεν το έχετε ανοίξει, κάποια στιγμή θα χαλάσει.

Διαθέτοντας τις εβδομάδες που διανύουμε περισσότερο χρόνο, μπορούμε να αφιερώσουμε λίγο από αυτόν και στην τακτοποίηση της κάβας και του ψυγείου μας.

Ένας γενικός μέσος όρος για τις περισσότερες συσκευασίες από κερασάκια μαρασκίνο εταιρειών ευρείας κυκλοφορίας είναι τα τρία χρόνια. Στα σπιτικά φτιαγμένα κερασάκια μαρασκίνο μπορείτε να «τσιμπάτε» λίγο την περιεκτικότητα σε αλκοόλ, προκειμένου να αυξήσετε τη διάρκεια ζωής τους.

Σπιτικά αρωματισμένα αποστάγματα

Στην περίπτωση που έχετε προχωρήσει τόσο πολύ τις παρασκευές και τις τεχνικές σας στο σπίτι και έχετε δημιουργήσει το δικό σας αρωματισμένο απόσταγμα, μουλιάζοντας κάποιο συστατικό σε αυτά (για παράδειγμα, βότκα αρωματισμένη με λεμόνι ή ρούμι αρωματισμένο με καφέ, κοκ), τότε θα πρέπει να γνωρίζετε πως το συγκεκριμένο απόσταγμα, μπορεί να μην χαλάει, αλλά σίγουρα χάνει τη γεύση του, ειδικά από τη στιγμή που μιλάμε για σπιτική «παραγωγή», δίχως συντηρητικά γεύσης και σταθεροποιητές.

Η διάρκεια ζωής της γεύσης και του αρώματος αυτών των σπιτικά αρωματισμένων αποσταγμάτων φυσικά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, με κυριότερους αυτών το ποσοστό αλκοόλ του αποστάγματος και το είδος του συστατικού που χρησιμοποιήθηκε.

Συνήθως, ξεκινάω να τα ελέγχω μετά από 2-3 εβδομάδες και πράττω ανάλογα. Αν σκοπεύετε να πειραματιστείτε λοιπόν, δε χρειάζεται να χρησιμοποιήσετε μία ολόκληρη φιάλη για αρωματισμό, παρά ένα μικρότερο δοχείο, ένα μικρό βαζάκι ή οτιδήποτε άλλο παρεμφερές.

Φρέσκα βότανα και μυρωδικά

Είναι τόσο προφανές πως τα βότανα και τα μυρωδικά αποτελούν υλικά με ημερομηνία λήξης, όσο το ότι η γη είναι στρογγυλή –εντάξει, δεν ισχύει το ίδιο για τους flat earthers. Τα φρέσκα βότανα και μυρωδικά είναι τα πλέον ευπαθή συστατικά για τα ποτά σας.

Μαυρισμένος δυόσμος, κιτρινισμένος κόλιανδρος και ξεραμένο δενδρολίβανο δεν θα έχουν σε καμία περίπτωση την ίδια γεύση και το ίδιο άρωμα και θα δημιουργήσουν ένα αρκετά διαφορετικό τελικό αποτέλεσμα στα ποτά σας.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος συντήρησης που χρησιμοποιώ τόσο στο σπίτι, όσο και στο μπαρ είναι ο εξής:

• Πλένω καλά τα μυρωδικά απομακρύνοντας τυχόν χώμα ή/και μαύρα ή κιτρινισμένα φύλλα
• Απλώνω τα μυρωδικά σε διπλό χαρτί κουζίνας
• Τυλίγω σε ρολό το χαρτί κουζίνας μαζί με τα μυρωδικά
• Αποθηκεύω σε δοχείο που κλείνει αεροστεγώς

Με αυτή τη μέθοδο μπορείτε να συντηρήσετε φρέσκα βότανα και μυρωδικά που κανονικά θα άντεχαν 2-3 μέρες στο ψυγείο σας, για ένα διάστημα που μπορεί να φθάσει και τις 7 έως 15 μέρες, ανάλογα το κάθε μυρωδικό!

Υλικά με ημερομηνία λήξης: Σπιτικά σιρόπια

Πάλι εδώ έχουμε την περίπτωση όπου τα υλικά με ημερομηνία λήξης και η διάρκεια ζωής τους εξαρτόνται από έναν αριθμό παραγόντων. Ο σημαντικότερος, όταν αναφερόμαστε στα σπιτικά παρασκευασμένα σιρόπια, είναι η περιεκτικότητα σε ζάχαρη.

Η ζάχαρη αποτελεί μαζί με το ξύδι, το αλάτι και το αλκοόλ, ένα από τα πλέον διαδεδομένα συντηρητικά τροφίμων και ποτών. Όσο όμως και να το συντηρεί, έχει κι αυτή ημερομηνία λήξης.

Τώρα που θα αρχίσουν ξανά οι επισκέψεις καλεσμένων στα σπίτια μας, οφείλουμε να είμαστε πιο προσεκτικοί με όλα εκείνα τα υλικά με ημερομηνία λήξης.

Ένα σπιτικό σιρόπι με περιεκτικότητα ζάχαρης 2:1 (2 μέρη ζάχαρης:1 μέρος αρωματισμένο νερό) το διατηρώ στο ψυγείο όχι παραπάνω από έξι με οκτώ εβδομάδες. Αν φυσικά μέσα σε αυτό το διάστημα δείτε οποιοδήποτε ίζημα ή οτιδήποτε άλλο να «κολυμπάει», το πετάτε. Και, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα στη ζωή μας, αν μυρίζει άσχημα, πάλι το πετάτε.

Σπιτικά και μη, shrub

Ένα από τα πιο γευστικά πολύπλοκα συστατικά για κοκτέιλ είναι το shrub. Τι είναι; Αρωματισμένο σιρόπι ξυδιού, δηλαδή ένα συστατικό που αποτελείται από ξύδι και ζάχαρη και έχει αρωματιστεί με ένα ή περισσότερα συστατικά.

Όπως και στην προηγούμενη περίπτωση έχουμε ζάχαρη (1^ο συντηρητικό), μόνο που εδώ έχουμε και ξύδι (2^ο συντηρητικό). Αυτό μπορεί να σημαίνει πως θεωρητικά έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, στην πράξη όμως αποδεικνύεται πως είναι αρκετά πιο ασταθές ως συστατικό από τα απλά σιρόπια ζάχαρης, κυρίως λόγω των φρούτων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του.

Ανάλογα και την περιεκτικότητα τους σε ζάχαρη, δεν κρατάω τα σπιτικά shrub μου περισσότερο από τρεις με τέσσερεις εβδομάδες, ενώ τα ελέγχω πολύ πιο τακτικά, από ό,τι τα απλά σιρόπια. Και πάλι, ελέγχουμε για σωματίδια που τυχόν επιπλέουν και δίνουμε μεγάλη βάση στη μυρωδιά.

Όταν χειρίζομαι shrub του εμπορίου κινούμαι με μεγαλύτερη ασφάλεια, έχοντας υπόψη την ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία.