Βρίσκεται ο χώρος της μπίρας, σε παγκόσμια κρίση; Έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν στο σοβαρό αυτό ζήτημα, ενώ σε περίπτωση που αμφιβάλλατε πως αυτή η κατάσταση είναι όντως υπαρκτή, η πιο πρόσφατη εξέλιξη, ίσως σας μεταπείσει. Την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου του 2026, η Carlsberg Britvic (κοινώς, το τμήμα της μητρικής Carlsberg που ασχολείται με την Βρετανική αγορά), ανακοίνωσε πως σχεδιάζει το κλείσιμο του ιστορικού αγγλικού ζυθοποιείου Marston’s μέσα στο καλοκαίρι του 2027. Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχει ληφθεί ακόμη η τελεσίδικη απόφαση, αλλά και μόνο η ανακοίνωση, σαφέστατα μας δείχνει πολλά.
Τι εστί Marston’s και ποια η σημασία της πόλης Burton upon Trent όπου εδρεύει; Για να περιγράψουμε πλήρως τη σημασία της πόλης στην αγγλική σχολή μπίρας, ιδανικά θα χρειαζόμασταν ένα ολόκληρο, εκτενές άρθρο. Όποτε για να το θέσω όσο πιο συνοπτικά μπορώ:
Αν δεν υπήρχε η ζυθοποιητική προσέγγιση που εισήγαν τα ζυθοποιεία του Burton upon Trent, πιθανότατα να μην υπήρχε και η σύγχρονη αγγλική σχολή μπίρας, τουλάχιστον όπως την έχουμε γνωρίσει εδώ και κάτι αιώνες.
Ελπίζω να κέρδισα την προσοχή σας, οπότε ας δούμε πως έχουν τα πράγματα…
Ιστορικά, η σημασία της περιοχής δεν ήταν τυχαία μιας και το νερό της, καθώς διέρχεται μέσα από στρώματα γύψου, αποκτά χαρακτηριστικά που ευνοούν την παραγωγή συγκεκριμένων τύπων μπίρας. Έτσι, συνέβαλλε τα μάλα στην δημιουργία μπιρών όπως οι Pale Ale και φυσικά, οι India Pale Ale. Η έκφραση “burtonize” που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες ζυθοποιοί όταν συντάσσουν μια συνταγή για IPA, αναφέρεται στην προσθήκη αλάτων στο νερό που χρησιμοποιούν, προκειμένου να αντιγράψουν το νερό του Burton. Το συγκεκριμένο προφίλ νερού αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά του λυκίσκου, δηλαδή του πιο σημαντικού υλικού για μια πλήρως επιτυχημένη pale ale ή IPA.
Η Marston’s μιας και περί αυτής ο λόγος, συνδέθηκε επίσης με το Burton Union System, μια παραδοσιακή μέθοδο ζύμωσης σε ξύλινα βαρέλια που αποτελούσε για δεκαετίες σημαντικό κομμάτι της ταυτότητάς της. Παρότι το συγκεκριμένο σύστημα αποσύρθηκε το 2024, η σύνδεσή του με την ιστορία της ζυθοποιίας παραμένει χαρακτηριστική της παράδοσης που αντιπροσώπευε.
Τυχαία εξέλιξη η απόσυρσή του μήπως; Μάλλον όχι, μιας και επίσης το 2024 η Marston’s πέρασε στα χέρια της δανέζικης πολυεθνικής Carlsberg. Εκτός από την core range γραμμή της Marston’s, ανέλαβε και διάφορα άλλα brands που παράγονταν εκεί: Wainwright, Ringwood, McEwan’s, Brooklyn αλλά και τα γνωστά στην χώρα μας Hobgoblin και King Goblin. Όλα τα προαναφερθέντα brand, έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Αφορούν κατά βάση παραδοσιακά αγγλικά cask ales, με σχετικά ήπιο αλλά πλούσιο χαρακτήρα, κοινώς μπίρες που χαρακτηρίζουμε αόριστα ως pub ales. Οι μπίρες που θα απολαύσεις στην μπάρα μιας αγγλικής παμπ, παρέα με τους φίλους σου. Δεν θα εξελιχθούν σε κεντρικό θέμα συζήτησης, αλλά θα αποτελέσουν μια εξαιρετική συντροφιά για όλη τη διάρκεια της παραμονής σας εκεί.
Πως φτάσαμε εδώ λοιπόν; Κάθε πολυεθνική που σέβεται τον εαυτό της, έχει ένα άρτια καταρτισμένο τμήμα που ελέγχει τις τάσεις της αγοράς, τι κινείται και τι όχι. Στην Carlsberg, μόλις ενάμιση χρόνο μετά την εξαγορά της Marston’s, διαπίστωσαν πως, με πολύ απλά λόγια, οι παμπ στην Αγγλία κλείνουν, ο κόσμος δεν πίνει πλέον παραδοσιακές αγγλικές ales (σύμφωνα με τα στατιστικά τους μάλιστα, η κατανάλωση έχει υποχωρήσει 50% τα τελευταία 10 χρόνια) και το ενδιαφέρον είναι από μικρό ως ελάχιστο.
Η Carlsberg έχει δηλώσει ότι οι Hobgoblin, McEwan’s και Brooklyn θα παραμείνουν στο χαρτοφυλάκιό της, ενώ αναζητά νέους ιδιοκτήτες για άλλα, μικρότερα ale brands. Αν δεν νιώσατε λύπη που παραδοσιακές μπίρες μιας κλασσικής σχολής μπίρας βρίσκονται με το ένα πόδι στον γκρεμό, ας αναφέρω και το πιο στενάχωρο: Περίπου 310 θέσεις εργασίας επηρεάζονται από την πρόταση κλεισίματος της Marston’s. Άνθρωποι κυριολεκτικά μεγαλωμένοι μέσα σε ζυθοποιεία, σε μια πόλη η οποία, χωρίς καμία υπερβολή, όλη της η οικονομία βασίζεται πάνω στην ζυθοποίηση. Τα brand ίσως καταφέρουν να επιβιώσουν, όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η διάσωση τους, ισοδυναμεί με τη διάσωση της ζυθοποιητικής παράδοσης που τα δημιούργησε. Προφανώς, η οργάνωση για τη διάσωση των cask ale (CAMRA) έχει ήδη διατυπώσει την κάθετη αντίθεσή της με το κλείσιμο του ιστορικού ζυθοποιείου .
Τι σημαίνει τελικά η πώληση σε «μεγάλο παίχτη»; Βραχυπρόθεσμα ίσως να μοιάζει ως σανίδα σωτηρίας. Μακροπρόθεσμα όμως, είσαι καταδικασμένος -αργά ή γρήγορα- να αντιμετωπίσεις ένα απρόσωπο τέρας που διαβάζει μόνο αριθμούς, στατιστικές και διαγράμματα, την χειρότερη μορφή του σκληρού καπιταλισμού. Με την ίδια ευκολία που σε αγοράζει, μπορεί επίσης να σε στείλει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, αδιαφορώντας για την ιστορία σου, την επιρροή σου, τους ανθρώπους σου. Η ταφόπλακα για την Marston’s ακόμα δεν έχει πέσει και ειλικρινά εύχομαι εύκολα ή δύσκολα να βρεθεί κάποια λύση, όχι επειδή θεωρώ πως η Hobgoblin είναι η καλύτερη μπίρα του κόσμου, αλλά κυρίως για τους ανθρώπους που εργάζονται σε αυτήν.
Είναι αυτό το τελευταίο παράδειγμα τέτοιας κίνησης, από πολυεθνική εταιρεία; Σαφέστατα και όχι. Όσοι αποφασίζουν να συμπορευτούν μαζί τους, καλό θα είναι να το έχουν βαθιά κατά νου…
