Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, η πιο όμορφη εποχή του χρόνου, επιστρέφει και η πιο σταθερή μας παράδοση στο Bitterbooze: η ετήσια λίστα με ουίσκι για όσους αγαπούν τα σοβαρά αποστάγματα. Την καθιερώσαμε πριν πολλά χρόνια και κάθε φορά παραμένει πιστή στο πνεύμα της, με διαφορετικό όμως περιεχόμενο, έρχεται κάθε χρόνο την ίδια περίοδο, σαν τη διαφήμιση των Jumbo, όπως μου αρέσει να λέω. Φέτος συγκεντρώσαμε ξανά προτάσεις από φίλους μας που αγαπούν το ουίσκι και οι οποίοι το τιμούν με κάθε ευκαιρία. Φίλοι που δοκίμασαν πάρα πολλές ετικέτες μέσα στη χρονιά, και ξεχώρισαν λίγες, αποκλειστικά για τους αναγνώστες μας.
Το brief προς όλους ήταν απλό. Ζήτησα τρία ουίσκι που δοκίμασαν μέσα στη χρονιά και με τα οποία θα ήθελαν να ξαναγεμίσουν το ποτήρι τους είτε στις γιορτές είτε μέσα στο 2026. Το κάθε ουίσκι δεν έπρεπε να ξεπερνά τα 200 ευρώ λιανική και έπρεπε να είναι διαθέσιμο τη στιγμή της σύνταξης του κειμένου, είτε σε ελληνική κάβα είτε σε αξιόπιστο διεθνές, ονλάιν κατάστημα. Έτσι αφήσαμε εκτός λίστας παλιές, μη-διαθέσιμες κυκλοφορίες, αποκλειστικές εκδόσεις διαθέσιμες μόνο σε αποστακτήρια και βέβαια όλες τις ετικέτες του travel retail. Έχω πάντως να ομολογήσω πως, διαβάζοντας τα κείμενά τους, λαχτάρησα πολλά από τα ουίσκι που προτείνονται…
Η λίστα με ουίσκι προς τον Άγιο Βασίλη από τον Γιάννη Αικατερινίδη
Τhe Dark Side of Islay – 20 Year Old – Malts of Scotland – “Seagrave”
Ένα ουίσκι που με ιστορίες αλλόκοτες ο θρύλος το ’χει ζώσει…
Οι αναμνήσεις των ανθρώπων από γεγονότα που συνέβησαν στο Islay πριν από πολλά χρόνια συνδέονται συχνά με μυστήρια και σκοτεινούς θρύλους. Έχουν ακουστεί πολλά για θαλάσσιους δράκους, υπερφυσικά πλάσματα, μεγάλους ήρωες αλλά και ιστορίες για ουίσκι και αποστακτήρια. Ποιος μπορεί να πει με βεβαιότητα πού υπάρχει αυτή η λεπτή γραμμή που διαχωρίζει την αλήθεια από τον μύθο;
Ο ανεξάρτητος εμφιαλωτής ‘’Malts of Scotland’’, που ιδρύθηκε το 2005 στο Πάντερμπορν της Βεστφαλίας από τον Thomas Ewers, βούτηξε βαθιά μέσα σε ορισμένες από αυτές τις ιστορίες και αναζήτησε τη γευστική τους αλήθεια μέσα από τη σειρά εμφιαλώσεων με τίτλο ‘’The Dark Side of Islay’’.
Πρώτη ετικέτα λοιπόν στη λίστα με ουίσκι του Άγιου Βασίλη για φέτος είναι ένα 20ετούς παλαίωσης Blended Malt με το προσωνύμιο ‘’Seagrave’’. Η εμφιάλωση έχει βαθιά ριζωμένο το DNA του νησιού, καθώς βασίζεται αποκλειστικά σε ουίσκι από τη Μέκκα του peated whisky, το Islay. Το όνομα ‘’Seagrave’’ και ο ζοφερός δράκος που κοσμεί την ετικέτα παραπέμπουν στους απόκρημνους και μοιραίους, για ορισμένα πλοία, βράχους που αγκαλιάζουν το νησί.
Το χρώμα του είναι κεχριμπαρένιο και τα αρώματά του συνθέτουν ένα όμορφο παζλ από απαλές, γλυκές νότες τύρφης, συνοδευόμενες από κεράσια, αποξηραμένα φρούτα και μια ιδέα κανέλας. Η έντασή του είναι κάτι παραπάνω από αισθητή στο στόμα και οι 54,2% ABV σε κάνουν να νιώθεις την ανάσα του δράκου της ετικέτας στον σβέρκο σου. Το σώμα του είναι γεμάτο, με έντονες νότες καπνού, μαύρης σοκολάτας και κανέλας. Η επίγευσή του είναι μακρά και πικάντικη, με την τύρφη, τα φύκια και τις αλμυρές νύξεις να συνοδεύουν αυτό το εντυπωσιακό blended malt από την αρχή ως το τέλος.
Μια εμφιάλωση όπου η γεύση εκπληρώνει απόλυτα αυτό που υπόσχεται η ετικέτα.
Συνδυάζει το storytelling με τις δυνατές γευστικές συγκινήσεις και φυσικά την προτείνω ανεπιφύλακτα σε όσους αναζητούν αυτό το προφίλ στο ουίσκι τους.
Dornoch 2019 – 2024 Germany Exclusive
Η μαγεία της ατέλειας
Αν είστε από τους «διψασμένους» για γνώση του ουίσκι, τότε το Dornoch Distillery ίσως είναι το πιο συναρπαστικό πρότζεκτ που εξελίσσεται αυτή τη στιγμή. Γιατί; Επειδή πίσω από αυτό το ανεξάρτητο μικρο-αποστακτήριο υπάρχουν δύο κορυφαίοι whisky enthusiasts, οι αδελφοί Phil και Simon Thompson. Τα πρώτα δείγματα γραφής αυτού το μικρού διαμαντιού στα Βόρεια Highlands είναι άκρως ενθαρρυντικά και απ’ ότι φαίνεται, μένουν πιστοί στη δέσμευσή τους για πλήρη διαφάνεια αλλά και στον παλιό, παραδοσιακό τρόπο παραγωγής. Σύμφωνα με τον Phil και τον Simon, η παραγωγή ουίσκι στις δεκαετίες ’50 και ’60 είχε τεράστια επίπεδα ασυνέπειας. Ήταν μια υπέροχη περίοδος, όπου η συσσωρευμένη εμπειρία των ανθρώπων της παραγωγής άρχισε να συνδυάζεται με την επιστήμη και τη γνώση των τεχνικών. Η ασυνέπεια δημιούργησε κάποιες φοβερές αποτυχίες, αλλά και μοναδικές επιτυχίες που έκοβαν την ανάσα σε όποιον είχε την τύχη να δοκιμάσει κάποια από αυτές τις ετικέτες.
Το αποστακτήριο παράγει μόλις 12.000 λίτρα ετησίως, ακολουθώντας μια φιλοσοφία που δίνει προτεραιότητα στη φυσική διαδικασία και στην ανθρώπινη κρίση. Παραδοσιακές ποικιλίες κριθαριού, αργή ζύμωση σε ανοικτές ξύλινες δεξαμενές με ζυμομύκητες ζυθοποιίας, χειροκίνητα cuts και διαρκής αποδοχή της φυσικής ασυνέπειας. Όλα αυτά χωρίς εξωτερικούς επενδυτές (με ό,τι αυτό συνεπάγεται)…
Από εκεί μας έρχεται η δεύτερη ετικέτα στη λίστα με ουίσκι του Άγιου Βασίλη, το Dornoch 2019 Germany Exclusive.
Ένα αδιαπραγμάτευτο δείγμα της φιλοσοφίας τους, που έχει παραχθεί αποκλειστικά από κριθάρι Maris Otter. Μια από τις πλέον ιστορικές ποικιλίες κριθαριού στον κόσμο της μπίρας, δημιουργημένη το 1965 από τον Dr. G. D. H. Bell στο Plant Breeding Institute του Cambridge. Η ζύμωση πραγματοποιήθηκε με ζυμομύκητες ζυθοποιίας M10, σε ανοικτές δεξαμενές, και μάλιστα η διάρκεια της διαδικασίας κράτησε δέκα ολόκληρες ημέρες, χρόνος πολύ μεγαλύτερος από τον σύγχρονο μέσο όρο, δίνοντας έτσι περισσότερο περιθώριο στη γεύση για να εξελιχθεί.
Το απόσταγμα γέμισε το βαρέλι #180 στις 30 Οκτωβρίου 2019 και ωρίμασε σε ένα 50 λίτρων ex-bourbon octave, με σκοπό να εντείνει την αλληλεπίδραση του αποστάγματος με το ξύλο. Εμφιαλώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 σε μόλις 103 φιάλες στους 58,6 % ΑBV., διατηρώντας πλήρως τον φυσικό του χαρακτήρα.
Όσον αφορά τώρα τα γευστικά χαρακτηριστικά αυτής της ‘’geeky’’ εμφιάλωσης:
Το χρώμα του είναι ανοιχτό χρυσό. Στη μύτη είναι πολύ δοτικό, με έντονα δημητριακό χαρακτήρα. Οι νότες από μέλι, μπισκότο, εσπεριδοειδή, βανίλια και φρέσκο ψωμί είναι κάτι παραπάνω από ευδιάκριτες, ενώ το νεαρό της ηλικίας του, προσθέτει ενδιαφέρον χωρίς να χαλάει το προφίλ του. Στο στόμα εμφανίζεται πιο έντονα ο νεανικός του χαρακτήρας, αλλά παραμένει εκφραστικό, με τα δημητριακά, το ώριμο αχλάδι, τη βανίλια και τα εσπεριδοειδή να συνοδεύονται από ανάλαφρο πιπέρι και δημητριακές πινελιές. Η επίγευση έχει μεσαία διάρκεια, παραμένει εστιασμένη στο κριθάρι, με μια ευχάριστα κηρώδη υφή και μια απαλή, πικάντικη αίσθηση.
Mystery Malt Series Batch No. 3
Scooby-Dooby-Doo, where are you?
H τελευταία ετικέτα στη λίστα του Άγιου Βασίλη επιβάλλεται να είναι κάτι το μυστηριώδες.
Η απόλαυση λοιπόν του αγνώστου μέσα από τη τρίτη κατά σειρά εμφιάλωση του Mystery Malt. Εδώ, η εμπειρία προηγείται της πληροφορίας. Πρόκειται για ένα Single Malt Scotch Whisky εμφιαλωμένο στους 48,5% ABV του οποίου η ταυτότητα παραμένει κρυφή μέχρι την στιγμή που αφαιρείτε την κάψουλα από τη φιάλη και αποκαλύπτεται η ετικέτα του αποστακτηρίου. Από Islay 33YO, Bruichladdich 21YO, Clynelish 21YO, Glen Grant 26YO μέχρι Raasay 4YO, Glasgow 4YO και Annandale 7YO, είναι μερικά από τα ουίσκι που μπορεί να κερδίσει όποιος είναι αρκετά τολμηρός να δαπανήσει το ποσό των 65 ευρώ για την αγορά. [Σ.τ.Ε. πλέον θα το βρείτε 85€ και πάνω]
Στο Batch No. 3, οι λάτρεις του ουίσκι, μπορεί να κρατάνε στα χέρια τους μία από 24 διαφορετικές εμφιαλώσεις από φημισμένα, αλλά και λιγότερο γνωστά αποστακτήρια της Σκοτίας. Οι ηλικίες τους κυμαίνονται από 4 έως 33 έτη, προσφέροντας ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα στιλ και χαρακτήρων. Η σειρά συνεχίζει να αναδεικνύει την αξία ποιοτικών βαρελιών και διαφορετικών μεθόδων ωρίμασης, με refill sherry butts, sauternes casks και oloroso octaves να δίνουν εντελώς διαφορετική τροπή στο κάθε whisky.
Εδώ δεν έχουμε να περιγράψουμε γευστικά χαρακτηριστικά γιατί κάθε φιάλη μπορεί να είναι διαφορετική. Αξίζει όμως το ρίσκο!
Κλείνοντας και φέτος την προσωπική μου λίστα με ουίσκι σας εύχομαι να αγαπάτε ό,τι πρέπει ν’ αγαπηθεί και να ξεχάσετε ό,τι πρέπει να ξεχαστεί, να σέβεστε τη διαφορετικότητα των άλλων, γιατί είναι σπουδαίο να ανακαλύπτουμε την αρετή και την αξία του καθενός.
Να αντιστέκεστε στη στασιμότητα, στην αδιαφορία και στ’ αρνητικά της εποχής μας.
Σας εύχομαι την υγεία των βράχων, την υπομονή των βουνών, τη χαρά των συνευρέσεων και την ευτυχία των αισθήσεων.
Πάνω απ’ όλα όμως, εύχομαι ένα μαγικό 2026 και να χαίρεστε αυτό το συναρπαστικό δώρο που λέγεται ζωή!
Χρόνια πολλά!
Η λίστα με ουίσκι προς τον Άγιο Βασίλη από τον Μιχάλη Φυτούση
Τα Χριστούγεννα είναι η εποχή των παιδιών, μικρών και μεγάλων, όπως επίσης και η εποχή των παλαιωμένων αποσταγμάτων ουίσκι, κονιάκ και τα λοιπά. Όλοι έχουμε στο βάθος του μυαλού μας μια εικόνα χαλάρωσης, δίπλα στο τζάκι, με ένα ποτήρι στο χέρι. Όταν λοιπόν ο φίλος μου Γιάννης με ρώτησε τι θα ζητούσα από τον Άγιο Βασίλη να έχει αυτό το ποτήρι φέτος, όταν μου ζήτησε τη δική μου λίστα με ουίσκι, με προβλημάτισε αρκετά. Τελικά κατέληξα πως η συντρόφια ενός ποτηριού πρέπει να συνδέεται με ανάμνηση και όχι με οργανοληπτικές αναλύσεις και αυστηρές συγκρίσεις μεταξύ των χαρακτηριστικών του κάθε αποστάγματος. Οι επιλογές μου λοιπόν είχαν δύο και μόνο κριτήρια: ωραία γεύση και υπεροχές αναμνήσεις.
Caperdonich Peated batch 003 18YRS 48%abv
To Caperdonich ήταν ένα ιστορικό αποστακτήριο στην κάρδια του Speyside, που λειτούργησε για πρώτη φορά το 1898 και έκλεισε οριστικά το 2002. Δυστυχώς το 2011 κατεδαφίστηκε τελειώνοντας κάθε ελπίδα επαναλειτουργίας. Ένα παραδοσιακό στη γεύση Speyside ουίσκι που πλέον μας δημιουργεί μια δόση νοσταλγίας όποτε το δοκιμάζουμε. Πριν μερικά χρόνια κυκλοφόρησε μια μεγάλη σειρά με μια παρτίδα η όποια είναι ακόμα στην αγορά και προτείνω να την δοκιμάσετε πριν εξαντληθεί.
Γιατί το Caperdonich; Γιατί όταν το πρωτοδοκίμασα μετά από μεγάλη αναμονή στην κάβα του σπιτιού μου, ήταν με μια υπέροχη ουισκοπαρέα, χωμένοι σε μια αγαπημένη ταβέρνα, απολαμβάνοντας τρομερά φαγητά και πίνοντας υπέροχα ουίσκι. Με το που άνοιξα το μπουκάλι για να πιο ένα δράμι, μου έμεινε η στιγμή στο μυαλό και από τότε, πάντα θα με συντροφεύει, τόσο αυτή, όσο και οι φίλοι με τις ατέλειωτες ουισκοσυζητήσεις.
Glenburgie distillery, bottled by A & G Selection (A&G) 15 years old 50%abv
Ακόμη ένα ιστορικό αποστακτήριο του Speyside το Glenburgie πρωτοάνοιξε το 1810 με διαφορετικό όνομα και το 1878 απέκτησε το τωρινό του. Βρέθηκε σε πολλές ανακατατάξεις, πουλήθηκε, έκλεισε, άνοιξε, ξανακλείσε και πλέoν ανήκει στην εταιρία Pernod Ricard και χρησιμοποιείται, πρωτίστως για την απόσταξης της καρδιάς του γνωστού σε όλους μας Ballantine’s. Δεν εμφιαλώνει ως αποστακτήριο και ο μοναδικός τρόπος να δοκιμάσει κάποιος τον χαρακτήρα του είναι από ανεξάρτητες προσπάθειες, όποτε αυτό δυσκολεύει την κατάσταση. Τα τελευταία χρόνια έχουν βγει στην αγορά ως Ballantine’s και δυο εκδόσεις, μία των 15 και μία των 18 ετών.
Γιατι το Glenburgie; Όταν βρέθηκε στην κατοχή μου την πρώτη φορά ανυπομονούσα να το δοκιμάσω. Το ακούμπησα στο πάσο του σπιτιού μου μαζί με ένα ποτήρι τύπου glencairn. Πήγα στο δωμάτιο να αλλάξω ρούχα και άκουσα το μπουκάλι να σπάει. Γυρνώντας το δωμάτιο ήταν πλημμυρισμένο από αρώματα γλυκιάς βανίλιας, καραμέλας και εσπεριδοειδή, και είδα τον πεντάχρονο γιο μου να με κοιτάζει στα μάτια με την σκαντάλια παντού ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του. Ξαναβρέθηκε στην κατοχή μου μετά από οκτώ μήνες, όμως η λαχτάρα μου να το δοκιμάσω και η ανάμνηση των αρωμάτων το είχε εκτοξεύσει στο μυαλό μου. Από τότε αξίζει το κάθε δράμι.
Widow Jane 10 Year Old American Straight Bourbon Whiskey 45.5% abv—105€
Ένα brand από το Brooklyn της Νέας Υόρκης (και όχι από το Κεντάκι, όπως θα περίμενε κάνείς) που πρωτολανσαρίστηκε το 2012 και το όποιο αγοράζει και εμφιαλώνει μικρές παρτίδες ή απευθείας από ένα βαρέλι. Χρησιμοποιεί ένα ασβεστολιθικό νερό από μια πηγή στο Rosendale’s, εκατό μιλιά μακριά από το αποστακτήριο. Το 10 ετών, το οποίο θεωρώ εξαιρετικό, είναι μια ανάμειξη από τις τρεις κυριότερες περιοχές παραγωγής ουίσκι των Ηνωμένων Πολιτειών: Κεντάκι, Τενεσί και Ιντιάνα.
Γιατί το Widow Jane; Πάντα ήμουν λάτρης του κάλου ουίσκι, είτε Scotch είτε Bourbon. Όταν διάβαζα για το WSET level 3, το μπέρμπον ήταν στριμωγμένο στο κλειστό, γεωγραφικό πλαίσιο του Κεντάκι, άντε και του Τενεσί, όμως εγώ προσπαθούσα να βρω τις εκφράσεις της υπόλοιπης Αμερικής και των blend. Αφού παρήγγειλα την φιάλη, εκείνη για κάποιο λόγο δεν ήθελε να έρθει στα χέρια μου και χάθηκε μεταξύ κούριερ και ταχυδρομείων. Τελικά αποφάσισε να εμφανιστεί την ημέρα που πήρα τα επιτυχημένα αποτελέσματα των εξετάσεων του WSET. Από τότε με συντροφεύει πάντα με την ανάμνηση της θετικής εξέλιξης μιας μεγάλης προσπάθειας.
Η λίστα με ουίσκι για τον Άγιο Βασίλη από τον Χρήστο Φράγκο
Άγιε μου Βασίλη φέτος ελπίζω να κάνεις την έκπληξη και να εμφανιστείς κάτω απ το δέντρο με τη μορφή μιας φιάλη (και δύο και τριών δε θα έλεγα όχι) ουίσκι.
Benriach 2005 Bottled for independentspirit.de
Πρώτη επιλογή στη δική μου λίστα με ουίσκι, δε θα μπορούσε να ήταν άλλη από μια φιάλη που μοιράζεται από ένα άτομο —ξέρει αυτός ποιος είναι— με αγνή αγάπη προς αυτό το όμορφο απόσταγμα. Το BenRiach 2005 single cask, σε μια ειδική εμφιάλωση του 2018, από τους ανεξάρτητους εμφιαλωτές Independent Spirit.
Εδώ έχουμε το πνεύμα των Χριστουγέννων μέσα στο ποτήρι μας. Η μύτη ανοίγει με πλούσιες νότες σταφίδας, καραμελωμένων ξηρών καρπών και σκούρας σοκολάτας, ενώ το άρωμα της γλυκόζης και της ώριμης δρυός φέρνει στο νου τα αρώματα μιας ζεστής κουζίνας γεμάτης γλυκίσματα και μπαχαρικά.
Στο στόμα συγκατοικούν το πλούσιο καραμέλωμα και οι αποξηραμένες φλούδες πορτοκαλιού με νότες γλυκών δαμάσκηνων, σύκου ή σταφίδας και νότες από γλυκό βύσσινο κι αμυγδαλωτό —σαν ζεστό γλυκό του κουταλιού που μόλις βγήκε από κατσαρόλα.
Το τελείωμα είναι ζεστό, μαλακό αλλά με όξινες πινελιές. Σαν τη τελευταία «μπουκιά» από χριστουγεννιάτικο κέικ που αφήνει μια γλυκόπικρη επίγευση από μιξ καρυδιού και καρυκευμάτων, ιδανική για να συνοδεύει μια φωτιά στο τζάκι ή ένα ζεστό ρόφημα μιας χειμωνιάτικης βραδιάς.
Η τιμή του κάθε άλλο παρά απαγορευτική: στα 120€ περίπου.
Laphroaig cairdeas 10 yo Feis Ile 2024
Κάθε χρόνο περιμένω με ανυπομονησία την ετήσια εμφιάλωση ενός απ’ τα εμβληματικά αποστακτήρια του Islay. Και γυρίζοντας τον χρόνο πίσω —όχι πολύ— θα επιλέξω την εμφιάλωση του feis ile 2024 από το αποστακτήριο του Laphroaig. Επιτέλους βλέπουμε και κάποια έτη στις επετειακές εμφιαλώσεις, ξεφεύγοντας απ’ τις επιλογές των NAS, όπως μας είχαν συνηθίσει.
Ένα γιορτινό πέπλο καπνού και θαλασσινής αλμύρας ανοίγει τον δρόμο για γλυκές, ζεστές νότες που θυμίζουν Χριστούγεννα στο νησί. Καραμελωμένα μήλα, μέλι, κανέλα και γαρύφαλλο αναμειγνύονται με τον χαρακτηριστικό «φαρμακευτικό» καπνό του Laphroaig, σα να ψήνονται γιορτινά γλυκά δίπλα σε αναμμένο τζάκι.
Στο στόμα, η γεύση είναι παχιά και τυρφώδης, με σοκολάτα, γλυκό βύσσινο και βανίλια να απλώνονται αρμονικά πάνω σε ένα στρώμα μιας θαλασσινής ορυκτότητας.
Το τελείωμα του παραμένει ζεστό, γλυκο-καπνιστό και πικάντικο, σαν τις τελευταίες σπίθες στη χόβολη πριν την παραμονή των Χριστουγέννων.
Και εδώ βρισκόμαστε στην τιμή των 125€ περίπου. Μη το προσπεράσετε αν το βρείτε στο δρόμο σας.
Arran 10 Decadent Drams
Έψαχνα αρκετό καιρό να βρω ένα Arran, τουλάχιστον 10 ετών, από ανεξάρτητο εμφιαλωτή, ώστε να το συγκρίνω με την πρώτη εμφιάλωση του GWA, για την Ελλάδα. Α, ρε GWA, πόσες χαρές μας έχεις χαρίσει και συνεχίζεις να το κάνεις.
Το Arran 10 Year Old Decadent Drinks μοιάζει με ένα χριστουγεννιάτικο γλυκό που ξέφυγε από το τραπέζι και κρύφτηκε μέσα στο ποτήρι σου. Από την πρώτη κιόλας εισπνοή, σε τυλίγει μια ζεστή αγκαλιά από σκούρα φρούτα, δαμάσκηνα και μαύρα μούρα, σαν πλούσια γέμιση από Christmas pudding που σιγοβράζει μαζί με μαύρη ζάχαρη, fudge και πυκνή καραμέλα. Η επιρροή του σέρι μοσχοβολά σαν κουζίνα γεμάτη spice cakes και φρεσκοψημένα τζίντζερ μπισκότα, ενώ μια νύξη κακάο και καβουρδισμένου καφέ θυμίζει τις μυρωδιές που γεμίζουν το σπίτι όταν ετοιμάζονται τα δώρα κάτω από το δένδρο παρέα με μια ζεστή σοκολάτα.
Στο στόμα έρχεται ακόμη πιο ζεστό και γιορτινό. Πυκνή υφή, γλυκόπικρη σοκολάτα, μελάσα, αποξηραμένα φρούτα και γλυκά μπαχαρικά, σαν να δοκιμάζεις μια κουταλιά από γιορτινή μαρμελάδα βρασμένη με κανέλα και πορτοκαλόφλουδα. Η υψηλή ένταση δίνει τη «σπίθα» της, μια αίσθηση σαν να στέκεσαι δίπλα στο τζάκι με τις κάλτσες να ζεσταίνονται.
Το τελείωμα μένει μακρύ, βαθύ, ζεστό, με σοκολάτα, εσπρέσο, πικρούς πυρήνες φρούτων και ένα άρωμα από καραμελωμένη φλούδα πορτοκαλιού, σαν την τελευταία μπουκιά από ένα χριστουγεννιάτικο κέικ που δε θες να τελειώσει ποτέ.
Ένα ουίσκι που σε συνοδεύει ιδανικά σε οποιοδήποτε γιορτινό βράδυ, ειδικά εκείνο που έξω φυσάει, μέσα παίζει μουσική (jazz κατά προτίμηση) κι εσύ έχεις μπροστά σου μόνο το ποτήρι και την ησυχία των Χριστουγέννων.
Αλλά παρά τις όμορφες εικόνες που σου φέρνει στο μυαλό αυτό το όμορφο ουίσκι, το Arran 12 bottled for GWA θα είναι πάντα ο αδιαμφισβήτητος νικητής! Ας όψεται που δεν κυκλοφορεί πλέον!
Και αυτό στο ίδιο εύρος τιμής. Δεν ξεφεύγουμε πάνω από τα 130€.
Άρα, Άγιε μου Βασίλη, όλοι δικαιούμαστε, καλά ή κακά παιδιά, τέτοια όμορφα δώρα κάτω απ’ το δένδρο μας! Μιας και το πνεύμα των Χριστουγέννων «μιλά» για αγάπη, συγχώρεση, συμφιλίωση, ελπίδα, οικογενειακή θαλπωρή, παράδοση και φυσικά για «θαύματα».
Η λίστα με ουίσκι προς τον Άγιο Βασίλη από τον Φοίβο Σουέρεφ
Δεκαετίες μετά το τελευταίο μου γράμμα προς τον Άγιο των Χριστουγέννων, βρίσκομαι ξανά σε μια περιέργως γνώριμη στιγμή ενθουσιασμού και περισυλλογής… Για άλλη μια φορά καλούμαι να φορέσω τα ρόδινα γυαλιά της νοσταλγίας και, υπό το πρίσμα τους, να γράψω ένα γράμμα. Πώς θα ξεκινήσω; Τι θα ζητήσω;
Αγγίζοντας το κουτί των μνημών μου, συνειδητοποιώ πως το πάθος, ο ρομαντισμός και η ανυπομονησία που με διακατέχουν αυτή τη στιγμή είναι πιο οικεία συναισθήματα απ’ όσο θα περίμενα… Και κάπου εδώ κάνω τη σύνδεση: το παιδί μέσα μου δεν σταμάτησε ποτέ να πιστεύει στον Άγιο Βασίλη και να περιμένει τα δώρα των Χριστουγέννων· απλώς το έκανε με διαφορετικό τρόπο.
Κάθε φορά που κάθομαι με φίλους και μοιράζομαι ένα δράμι, κάθε φορά που κάποιος μου κλείνει με νόημα το μάτι και μου λέει «δοκίμασε αυτό», κάθε φορά που με τους συνοδοιπόρους μου στον κόσμο της γεύσης και των αρωμάτων αναπολούμε τα δράμια που μας συγκίνησαν, που μας ταξίδεψαν, που μας αναστάτωσαν, καταλαβαίνω πως, σαν παιδί, αναμένω αυτή τη στιγμή σαν τα Χριστούγεννα και πως αυτοί είναι οι δώρα-φέροντες, οι σύγχρονοι Άγιοι Βασίληδες της ζωής μου.
Αυτό το γράμμα, λοιπόν, είναι ένας φόρος τιμής για όλους εσάς, τους σύγχρονους Αγίους Βασίληδες. Είθε να φέρετε τα Χριστούγεννα ξανά —και κάθε φορά— με αυτές τις πράξεις αγάπης.
Τέλος, κι εγώ με τη σειρά μου θα μοιραστώ τη δική μου λίστα με ουίσκι, με τρία δράμια που με ταξίδεψαν και ελπίζω να κάνουν το ίδιο και σε εσάς.
Bowmore Tempest 10 year old, Batch 4 , 55.1% Abv – Για τους λάτρεις της τύρφης
Το παλαιότερο αποστακτήριο του Islay (μία από τις έξι περιοχές της Σκοτίας, στις οποίες κατηγοριοποιούνται τα αποστακτήρια τόσο γεωγραφικά όσο και ως προς τον χαρακτήρα του αποστάγματος που παράγουν) και προσωπικό αγαπημένο, το Bowmore δε θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα ενός γράμματος προς τον αγαπημένο Άγιο. Κατά καιρούς έχουν κυκλοφορήσει εμφιαλώσεις από το συγκεκριμένο αποστακτήριο που έχουν ταράξει τα νερά του παγκοσμίου χάρτη του ουίσκι. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια το αποστακτήριο δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο και οι εμφιαλώσεις του δεν κουβαλούν το περιεχόμενο που έχτισε μια τέτοια παρακαταθήκη.
Ας μου επιτραπεί αυτή η συναισθηματική παρέκκλιση. Συνεχίζοντας, επέλεξα μια φιάλη που —κατά προσωπική μου άποψη— διατηρεί ακόμη τη χάρη του Bowmore «στα καλά» του. Το Bowmore Tempest, Batch 4, εμφιαλωμένο το 2012 και στους 55,1% αλκοολικούς βαθμούς. Παλαίωση αποκλειστικά σε βαρέλια first fill ex-bourbon για 10 χρόνια, δηλαδή βαρέλια αμερικανικής δρυός που έχουν φιλοξενήσει αμερικανικό μπέρμπον μόνο μία φορά, πριν χρησιμοποιηθούν για την παλαίωση του νεαρού αποστάγματος (new make spirit) του Bowmore. Χωρίς πρσθήκη χρώματος, χωρίς ψυχρό φιλτράρισμα.
Ένα ουίσκι για τους λάτρεις της τύρφης στα καλύτερά της. Η μεγάλη εντύπωση που μου έκανε αυτό το δράμι όταν το πρωτοδοκίμασα ήταν το πόσο μαεστρικά παντρεύεται το λεπτεπίλεπτο και στρογγυλό απόσταγμα του Bowmore με την αλμύρα και το ιώδιο της θάλασσας. Στη μύτη, αρώματα καπνού και τύρφης με μια μεγάλη δόση θαλασσινού ιωδίου, με πιο γλυκά και φρουτένια αρώματα να διαδέχονται την τύρφη: βανίλια, μέλι και άγουρα εσπεριδοειδή. Στο στόμα ο καπνός κάνει αισθητή την παρουσία του, αλλά, όπως και στη μύτη, τον διαδέχονται πιο φρέσκα και δροσερά αρώματα, όπως καραμέλα, μπανάνα, μέντα, και στο τέλος πιπέρια, τα οποία επιμένουν καθ’ όλη τη διάρκεια της επίγευσης. Σώμα λεπτό και ντελικάτο, επίγευση μακρά, γεμάτη πιπέρια, που αφήνει ένα πολύ ευχάριστο μούδιασμα σε όλη την παλέτα.
Σίγουρα οι αλκοολικοί του βαθμοί μπορεί να αποθαρρύνουν κάποιον που δεν έχει ακόμη μεγάλη τριβή με τον βασιλιά των αποσταγμάτων. Παρ’ όλα αυτά, λίγες σταγόνες νερό μπορούν να ρίξουν την αλκοολική δύναμη και να ανοίξουν το κουβάρι των συμπυκνωμένων αρωμάτων και γεύσεων, κάνοντας την εμπειρία πολύ πιο ευχάριστη για κάποιον που μόλις ξεκινά το ταξίδι του στο απόσταγμα.
Benriach Albariza 22 years old, 46% Abv – Το επόμενο επίπεδο
Το BenRiach είναι ένα αποστακτήριο που βρίσκεται στο βόρειο Speyside (περιοχή όπως το Islay) από το 1898, το οποίο, όπως και τα περισσότερα αποστακτήρια της Σκοτίας, έχει ανοίξει και κλείσει επανειλημμένα πριν μπει στη «χρυσή εποχή» του το 2004 υπό έναν πραγματικό θρύλο της απόσταξης και του Νερού της Ζωής, τον Billy Walker. Ο Walker παρέδωσε το αποστακτήριο το 2017 στη μετέπειτα Master Distiller του, Rachel Barrie.
Το μπουκάλι που κρατώ στα χέρια μου αυτή τη στιγμή και για το οποίο θα προτείνω είναι εμφιαλωμένο από εκείνη τη χρυσή περίοδο του BenRiach. Πρόκειται για το BenRiach Albariza, εμφιαλωμένο την 01/02/2017 στους 46% αλκοολικούς βαθμούς, παλαιωμένο για 22 έτη με «τελείωμα» σε βαρέλια που προηγουμένως περιείχαν σέρι τύπου Pedro Ximenez. Χωρίς πρσθήκη χρώματος, χωρίς ψυχρό φιλτράρισμα.
Όταν ο καπνός ή η τύρφη «ωριμάζουν» για πολλά χρόνια μέσα στο βαρέλι, έχουν την τάση να μετατρέπονται με αργούς ρυθμούς σε άλλα στοιχεία, τα οποία χάνουν την ιδιότητα να μας θυμίζουν καπνό, αλλά προσδίδουν στιβαρότητα και βάθος στο απόσταγμα. Το ουίσκι αυτό αποτελεί ακριβώς ένα τέτοιο παράδειγμα. Πλησιάζοντας το ποτήρι τύπου Glencairn στη μύτη, οι πρώτες εικόνες που μου έρχονται είναι από βυρσοδεψείο: δέρμα, βερνίκι, ζωικές νότες και καπνός. Στο στόμα εμφανίζεται ένα λιπαρό απόσταγμα, γεμάτο καφέ, δέρμα και αποξηραμένα δαμάσκηνα. Το ουίσκι αυτό καλύπτει —ας μου επιτραπεί η έκφραση— σαγηνευτικά όλη μου τη στοματική κοιλότητα.Μεσαία προς μεγάλη επίγευση, με έντονα ζωικά στοιχεία. Πολυπλοκότητα και βάθος χωρίς υψηλούς αλκοολικούς βαθμούς. Κατ’ εμέ, ιδανικό για να έρθει κάποιος σε πρώτη επαφή με ένα «ενήλικο» και σοβαρό ουίσκι που δεν ζητά, αλλά προστάζει την προσοχή σου.
anCnoc 24 years old, 46% Abv – Το ευκολόπιοτο
Στα Highlands της Σκοτίας βρίσκεται ένα αποστακτήριο του οποίου το προϊόν οι φανς του Haig (ομολογώ πως κάποτε ανήκα κι εγώ σε αυτή την κατηγορία) έχουν ακούσια καταναλώσει, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι της παραγωγής του προοριζόταν για το συγκεκριμένο blended whisky. Πρόκειται για το αποστακτήριο Knockdhu.Το συγκεκριμένο αποστακτήριο παράγει single malt, το οποίο ονομάζει anCnoc και στα γαελικά (την κέλτικη τοπική γλώσσα της Σκοτίας) σημαίνει «ο Λόφος». Φημολογείται πως η επιλογή αυτής της ονομασίας για το single malt έγινε ώστε να αποφευχθεί η σύγχυση με το αποστακτήριο και το single malt του Knockando.
Το μπουκάλι που κρατώ είναι εμφιαλωμένο το 2020 στους 46% αλκοολικούς βαθμούς, έχοντας παλαιώσει για 24 ολόκληρα χρόνια σε βαρέλια των οποίων τα είδη δεν έχουν γνωστοποιηθεί από το αποστακτήριο. Χωρίς προσθήκη χρώματος και χωρίς ψυχρό φιλτράρισμα.
Ίσως και το πιο «εύκολο» μπουκάλι της σειράς. Ένα ολοστρόγγυλο και ευχάριστο δράμι, γεμάτο μπαχαρικά, γεύσεις και αρώματα Χριστουγέννων. Στη μύτη: κανέλα, μοσχοκάρυδο, ξύσμα πορτοκαλιού, αλλά και μέλι∙ από εκείνα τα σκουρόχρωμα, γεμάτα βοτανικότητα, που σου έφερε ένας γνωστός από το χωριό. Συνειδητοποιώ πως μέσα στον συλλογισμό μου και στην προσπάθεια να ξεδιπλώσω και να εξερευνήσω το περιεχόμενο του ποτηριού μου, το έχω κιόλας αδειάσει. Βάζω δεύτερο -το πιο ευκολόπιοτο εκ των τριών, θα πω- και συνεχίζω.
Πολύ συνεπές από τη μύτη στο στόμα: τα ίδια αρώματα που βρήκα στην μύτη γίνονται γεύσεις και κατακλύζουν τον ουρανίσκο. Μπαχαρικά και ξύσμα πορτοκαλιού ξανά, αλλά εδώ εμφανίζονται πιο γλυκιές και παιχνιδιάρικες νότες… κάτι που θυμίζει εκείνες τις σκληρές καραμέλες πορτοκάλι και μανταρίνι που πρόσφεραν για κέρασμα πολλά γραφεία της εποχής. Μεσαίο τελείωμα, με ήπια τανικότητα και βοτανικότητα. Φοβούμαι μήπως, στην προσπάθειά μου να καταγράψω το πλήρες ταξίδι στο οποίο με βάζει αυτό το μπουκάλι, το απαλλάξω εντελώς του περιεχομένου του. Ένα μπουκάλι για όσους θέλουν να πάρουν κάτι ξεχωριστό για τις εορταστικές μέρες, με περιεχόμενο που μπορεί να εκτιμήσει και να απολαύσει οποιοσδήποτε, ανεξαρτήτως της εμπειρίας του με το ουίσκι.
Και κάπου εδώ φτάνω στο πέρας του γράμματός μου προς τον Άγιο Βασίλη, το οποίο πάλι παρασύρθηκα και το έκανα γευσιγνωσία· αλλά, ένεκα των ημερών, συμπαθάτε με και συγχωρέστε με.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον οικοδεσπότη μας και δημιουργό του Bitter Booze, τον Γιάννη Κοροβέση, που μου έδωσε τη μεγάλη χαρά να με συμπεριλάβει στην ίδια στήλη με μεγάλες προσωπικότητες του ουίσκι και του αποστάγματος της χώρας μας.
Χρόνια πολλά σε όλους, με αγάπη, θαλπωρή και ευτυχισμένες στιγμές. Ας επαναλάβω την ευχή που έδωσα και στον πρόλογο: Είθε να φέρετε τα Χριστούγεννα ξανά -και κάθε φορά- μέσα από τις δικές σας πράξεις αγάπης.
Η λίστα με ουίσκι προς τον Άγιο Βασίλη από τον Μάρκο Πρίφτη
Άλλος ένας χρόνος τελειώνει κάπου εδώ και κάθε χρόνο τέτοιες μέρες κάνω τον απολογισμό μου: τα πήγα καλά; ήμουν δίκαιος και καλός άνθρωπος; Καλά εγώ, αλλά και οι «άλλοι»; Πως ήταν οι άλλοι μαζί μου;
Σε κάθε περίπτωση, η συγχώρεση και η αφοσίωση είναι «σοφή» επιλογή για την ηρεμία και την ευημερία της ψυχής! Ναι! «Μπορώ και άλλο», έχω ακόμα ψυχή να δώσω, λέω από μέσα μου! Δεν ξέρω άλλωστε τι μπορεί να πάει καλά αν δεν έχει κανείς ψυχή..
Κάπου εδώ όμως έρχεται η στιγμή που πρέπει να κάνεις ένα δώρο στον εαυτό σου ή ακόμα καλύτερα να μοιραστείς αυτό το δώρο με ανθρώπους που σου γεμίζουν και ηρεμούν την ψυχή. Φέτος πέρασαν 15 χρόνια από την πρώτη φορά που δοκίμασα το σκοτσέζικο «Νερό της Ζωής». Οπότε είπα να συντάξω μια μικρή λίστα με ουίσκι.
Τρεις πολύ αγαπημένες μου επιλογές για φέτος είναι:
Bladnoch Alinta
46.7% abv
Ένα ουίσκι από τα αγαπημένα μου Lowlands της Σκοτίας, το οποίο έχει ωριμάσει σε βαρέλια που πριν “φιλοξενούσαν” αμερικανικό μπέρμπον και άλλα με σέρι τύπου Pedro Ximenez. Έντονα αρώματα ξηρών καρπών, μαύρης σοκολάτας, μπαχαρικών και γλυκιά τυρφώδης επίγευση!
Lagg Corriecravie edition
55% abv
Είχα καιρό να δοκιμάσω ένα τόσο νόστιμο ουίσκι. Το LAGG είναι ένα σχετικά καινούργιο αποστακτήριο, από το νησί ΑRRAN, παρόλα αυτά οι μέχρι τώρα εμφιαλώσεις του είναι εκπληκτικές!
Έχει ωριμάσει σε πρώην βαρέλια μπέρμπον και σέρι τύπου oloroso και στη μύτη φέρνει αρώματα από Χριστουγεννιάτικο κέικ και κόκκινα φρούτα, ενώ για την επίγευση επιφυλάσσει έναν πολύ όμορφο και γλυκό καπνό.
Kinahan’s Quadrat
Release #IV, 54% abv
Ιρλανδικό ουίσκι από 100% βυνοποιημενο κριθάρι, το οποίο έχει ωριμάσει σε ένα «υβριδικό» βαρέλι, αφού η κάθε δούγα του προέρχεται από διαφορετικά βαρέλια και είδη ξύλου όπως:
Μαδέρα, μερλό, tawny πορτ, και καστανιάς. Με λίγα λόγια… ένα φευγάτο ουίσκι!
Αρώματα αλμυρής καραμέλας, λιαστών φρούτων, ξηρών καρπών και μπαχαρικών, με λεπτεπίλεπτο και ξηρό τελείωμα.
ΥΓ: Εαν δεν με πιστεύετε μπορείτε να το διαπιστώσετε και μόνοι σας , δοκιμάζοντας τα σε κάποιο μπαρ!
Χρόνια Πολλά, υγεία και λάμψη σε όλες και σε όλους!
Να είστε «καλά» παιδιά!
