Τους τελευταίους μήνες εξελίσσεται μια από τις πιο ηχηρές εταιρικές διαμάχες στον χώρο των ποτών ενώ την ώρα που γράφονται ετούτες οι γραμμές, βρίσκεται (μάλλον) στην κορύφωσή της. Αποτελεί δε, ίσως τη μεγαλύτερη νομική σύγκρουση, με τον μεγαλύτερο δημόσιο αντίκτυπο, μετά την πολύκροτη υπόθεση του Jay-Z με τη Bacardi και με μήλον της έριδος τότε το κονιάκ D’Usse. Στο επίκεντρο αυτή τη φορά βρίσκεται το brand αμερικανικού ουίσκι Uncle Nearest, η ιδρύτριά του Fawn Weaver και —όλως τυχαίως— και πάλι ο Jay-Z.
Η ιστορία, με λίγα λόγια: το καλοκαίρι του 2025, ο βασικός δανειστής του Uncle Nearest, η Farm Credit Mid-America, κατέθεσε αγωγή για αθέτηση δανειακών υποχρεώσεων που ξεπερνούσαν τα 100 εκατομμύρια δολάρια (!) και ζήτησε την υπαγωγή της εταιρείας σε καθεστώς δικαστικής διαχείρισης. Το δικαστήριο συμφώνησε και διόρισε receiver, δηλαδή δικαστικά διορισμένο διαχειριστή με πλήρη έλεγχο της εταιρείας. Έκτοτε, η υπόθεση εξελίσσεται σε ένα πολυεπίπεδο μπρα-ντε-φερ: αγωγές, αντεγκλήσεις, καταγγελίες για παραπλανητικά οικονομικά στοιχεία, εμπλοκή επενδυτικών σχημάτων που συνδέονται με τον Jay-Z (!) και, πιο πρόσφατα, μια αποτυχημένη προσπάθεια της ιδιοκτησίας να υπαγάγει την εταιρεία σε καθεστώς πτωχευτικής προστασίας (Chapter 11), η οποία μόλις πριν λίγες μέρες απορρίφθηκε από το δικαστήριο. Πάμε να το πιάσουμε όμως ακόμη από πιο πίσω;
Όλα ξεκίνησαν το 2016. Η Αφροαμερικανή συγγραφέας best-seller Fawn Weaver επισκέφθηκε το Τενεσί για να πάρει συνέντευξη από απογόνους του Nearest Green, στο πλαίσιο έρευνας για ένα βιβλίο της. Ποιος ήταν ο Nearest Green; Έχω ξαναγράψει για αυτόν· ήταν ο πρώτος Αφροαμερικανός master distiller στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με ένα άρθρο των The New York Times, το οποίο κατέρριπτε τον μύθο του Jack Daniel’s, ο Green ήταν αυτός που έμαθε στον ιδρυτή του περιώνυμου αμερικανικού brand πως να χειρίζεται έναν αποστακτήρα, αφού είχε πρώτα ο ίδιος μάθει από τον Dan Call.
Η Fawn Weaver
Η Fawn Weaver παίρνοντας συνέντευξη από τους απογόνους του ενίσχυσε το εν λόγω ιστορικό αφήγημα, αποφασίζοντας, ένα χρόνο αργότερα, να δημιουργήσει το brand Uncle Nearest, με την ίδια να γίνεται η πρώτη Αφροαμερικανή επικεφαλής brand αμερικανικού ουίσκι, σε μια εταιρεία η οποία μάλιστα αποτελούνταν και σχεδόν αποκλειστικά από γυναίκες. Το Uncle Nearest συνδύασε premium positioning, έντονη πολιτισμική ταυτότητα και εντυπωσιακή εμπορική ανάπτυξη μέσα σε λίγα χρόνια, φτάνοντας να θεωρείται ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα ουίσκι της αμερικανικής αγοράς και από τα πλέον πολυβραβευμένα. Όσο γρήγορα ανέβηκε όμως, τόσο απότομα φαίνεται πως θα καταρρεύσει. Η επόμενη μέρα πάντως για το brand φαίνεται κάτι χειρότερο από δυσοίωνη.
Βεβαίως, το Uncle Nearest δεν κατέρρευσε μέσα σε μια νύχτα. Ούτε, φυσικά, πρόκειται και για εκείνη την βολική ιστορία όπου τα κακόβουλα τραπεζικά ιδρύματα του καπιταλισμού ξύπνησαν ένα πρωί και αποφάσισα να κυνηγήσουν έναν αυτοδημιούργητο, επιτυχημένο επιχειρηματία του αμερικανικού whiskey business. Η αλήθεια, δυστυχώς για όλους, είναι πιο άχαρη. Και γι’ αυτό άλλωστε είναι και πιο ενδιαφέρουσα, τουλάχιστον από δημοσιογραφική ματιά.
Από το καλοκαίρι του 2025 μέχρι σήμερα, η υπόθεση του Uncle Nearest εξελίχθηκε από κάτι που φαινόταν πως θα είναι μια απλή δανειακή διαφορά σε κάτι πολύ μεγαλύτερο, με τεράστιο αντίκτυπο. Από τη μία, η Farm Credit Mid-America λέει: έχουμε μια εταιρεία που αθέτησε δανειακές υποχρεώσεις πάνω από 100 εκατομμυρίων δολάριων, με προβληματική πληροφόρηση, με σοβαρά ερωτήματα γύρω από την αξιοπιστία των οικονομικών στοιχείων και διαχείριση που δεν μπορούσε πλέον να μείνει χωρίς επιτήρηση. Από την άλλη, η Fawn Weaver λέει: το brand χτυπήθηκε από τον πρώην CFO, η τράπεζα γνώριζε περισσότερα απ’ όσα παραδέχεται και το receivership λειτούργησε σαν μηχανή απομείωσης αξίας. Ουφ, μπλέξιμο!
Το πρώτο δυνατό χτύπημα ήρθε στις 14 Αυγούστου 2025, όταν ο αρμόδιος δικαστής έκρινε πως η δικαστική διαχείριση αποτελούσε αναγκαίο μέτρο για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων και των συμφερόντων των πιστωτών. Δεν απέδειξε τότε πλήρως πως οι Weavers υπήρξαν υπόλογοι για όσα τους αποδίδονταν, αλλά θεώρησε πως υπήρχε αρκετή αβεβαιότητα για τη φερεγγυότητα της εταιρείας και ακόμη περισσότερο σκοτάδι γύρω από την εξασφάλιση των δανειακών τους υποχρεώσεων ώστε να παραδώσει το τιμόνι σε δικαστικά διορισμένο διαχειριστή.
Εκεί είναι που αρχίζει η ειρωνεία αυτής της ιστορίας. Διότι ο ίδιος ο receiver, στην πρώτη του δημοσιευμένη, τριμηνιαία αναφορά, δεν έγραψε ότι παρέλαβε μια τελειωμένη επιχείρηση. Έγραψε ότι βλέπει προοπτική, ότι η εταιρεία μπορεί να αναδιοργανωθεί, ότι ο προϋπολογισμός της έβγαινε αν αφαιρούσε κανείς τα έκτακτα κόστη του ίδιου του receivership και πως δεν βρήκε στοιχεία υπεξαίρεσης από την ιδρύτρια, τη νυν διοίκηση ή τους τωρινούς υπαλλήλους. Δηλαδή το σύστημα μπήκε για να σώσει την εταιρεία από την κακή της κατάσταση, αλλά την ίδια στιγμή παραδεχόταν ότι χωρίς τα κόστη του συστήματος η λειτουργία ίσως να ήταν λιγότερο δυστοπική απ’ όσο φαινόταν. Δεν είναι μικρή λεπτομέρεια.
Αυτό βεβαίως δεν αθωώνει αυτομάτως κανέναν. Διότι στο ίδιο ακριβώς υλικό υπήρχαν αναφορές σε αναξιόπιστα οικονομικά στοιχεία, προβληματικό cap table (δομή ιδιοκτησίας και δικαιώματα των επενδυτών), ανάγκη περικοπών, απολύσεις και σκέψεις για ρευστοποίηση μη παραγωγικών assets. Άρα, βεβαίως και η τράπεζα δεν «τα έβγαλε όλα από το μυαλό της», κάτι τέτοιο απέχει παρασάγγας από την πραγματικότητα. Βεβαίως, την ίδια στιγμή το brand κατείχε σημαντική εμπορική αξία και αναγνωρίσιμη δυναμική.
Η master blender, Victoria Eady Butler
Η στρατηγική των Weavers στη συνέχεια ήταν εν μέρει κατανοητή. Πρώτα φόρτωσαν τις ευθύνες στον πρώην CFO Michael Senzaki, με αγωγή για απάτη, πλαστογραφία, αλλοίωση εγγράφων και γενικώς οικονομικό χάος εκ των έσω. Μετά προσπάθησαν να αποδείξουν ότι το receivership δεν προστάτευσε την αξία του Uncle Nearest, αλλά την υποβάθμισε. Και τέλος έριξαν στο τραπέζι το μεγάλο αντεπιχείρημα: αν περάσουμε σε Chapter 11 (διαδικασία πτωχευτικής προστασίας βάσει του αμερικανικού πτωχευτικού δικαίου, η οποία επιτρέπει σε μια εταιρεία να αναδιοργανωθεί χωρίς να κλείσει), θα μιλήσουν επιτέλους οι αριθμοί. Μόνο που η αίτηση για υπαγωγή στο Chapter 11 προσέκρουσε σε κάτι πολύ πεζό: στην έλλειψη εξουσίας να την καταθέσει.
Η εμπλοκή του Jay-Z δεν προέκυψε τυχαία, αλλά μέσα από ένα δάνειο 20 εκατ. δολαρίων που εξετάζεται πλέον στο δικαστήριο. Σύμφωνα με τη Farm Credit Mid-America, τα χρήματα αυτά δεν δόθηκαν απευθείας στο Uncle Nearest από κάποιον εξωτερικό επενδυτή. Αντίθετα, πέρασαν πρώτα μέσω της Grant Sidney, μιας συνδεδεμένης εταιρείας που ελέγχεται από την πλευρά Weaver και λειτουργεί ως ενδιάμεσο εταιρικό όχημα. Η τράπεζα υποστηρίζει ότι η πραγματική πηγή των κεφαλαίων ήταν η MP-Tenn LLC, εταιρεία που συνδέεται με την επενδυτική MarcyPen του Jay-Z και των συνεργατών του, αλλά η διαδρομή αυτή δεν παρουσιάστηκε με σαφήνεια. Με απλά λόγια, η τράπεζα υποστηρίζει ότι τα χρήματα προήλθαν από εξωτερικό επενδυτή, αλλά διοχετεύθηκαν πρώτα μέσω εταιρείας των ίδιων των ιδιοκτητών, γεγονός που δυσκόλεψε να φανεί καθαρά ποιος είναι ο πραγματικός δανειστής και ποια δικαιώματα απορρέουν από αυτό.
Αυτό έχει σημασία για καθαρά νομικούς λόγους. Αν ένα ποσό διοχετεύεται μέσω μιας συνδεδεμένης εταιρείας, αντιμετωπίζεται διαφορετικά από το αν προέρχεται από ανεξάρτητο δανειστή απευθείας στην εταιρεία, ειδικά ως προς τα δικαιώματα εξασφάλισης. Η Farm Credit ισχυρίζεται ότι η συγκεκριμένη δομή είχε ως αποτέλεσμα να θολώσουν τα όρια μεταξύ των εταιρειών και να περιοριστεί η πρόσβασή της στα κεφάλαια, δηλαδή να μην μπορεί να τα διεκδικήσει όπως θα μπορούσε υπό κανονικές συνθήκες. Η πλευρά Weaver το αρνείται και υποστηρίζει ότι τα χρήματα μεταφέρθηκαν κανονικά προς όφελος του Uncle Nearest, με πλήρη τεκμηρίωση και χωρίς καμία παραπλάνηση.
Και ενώ το δικαστήριο έχει ήδη απορρίψει την υπαγωγή της εταιρείας στο Chapter 11, η Fawn Weaver επέλεξε να απαντήσει δημόσια μέσω Instagram (!), επιχειρώντας να ξαναπάρει τον έλεγχο του αφηγήματος. Σε πρόσφατο βίντεό της, κάλεσε το κοινό (;) να ακούσει «τη δική της πλευρά πριν διαμορφώσει εικόνα από τις ειδήσεις» και δήλωσε ότι το Uncle Nearest θα εξέλθει από τη διαδικασία πτωχευτικής προστασίας, την οποία επιχείρησε να ενεργοποιήσει.
Την ίδια στιγμή, και μάλιστα το πιο αστείο επεισόδιο —ας μου επιτραπεί— της υπόθεσης, είναι πως η ίδια η Fawn Weaver εμφανίστηκε ως guest investor στο αμερικανικό τηλεπαιχνίδι Shark Tank —παρόμοιο με το «δικό μας» Dragon’s Den—, σε έναν ρόλο που την τοποθετεί απέναντι σε νέες επιχειρήσεις ως κριτή και χρηματοδότη. Η αντίθεση είναι σχεδόν κινηματογραφική: από τη μία, μια εταιρεία υπό δικαστική διαχείριση που παλεύει για τον έλεγχο των περιουσιακών της στοιχείων, από την άλλη, η δημόσια εικόνα μιας επιτυχημένης entrepreneur που επενδύει σε τρίτους.
Φυσικά, το επόμενο κεφάλαιο θα γραφτεί στο δικαστήριο. Το βασικό ερώτημα προφανώς είναι ποιος έχει τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων, των ταμειακών ροών και, τελικά, του ίδιου του brand. Αν η δικαστική διαχείριση παραταθεί, το σενάριο πώλησης —ολικής ή επιμέρους— θα επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση. Αν, αντίθετα, ανατραπεί, η εταιρεία θα πρέπει να αποδείξει άμεσα ότι μπορεί να λειτουργήσει με διαφάνεια και χρηματοοικονομική πειθαρχία. Σε κάθε περίπτωση, η ζημιά στην εμπιστοσύνη του brand, στην ιδιοκτησία και στη διοίκηση του brand και βεβαίως στο αρχικό αφήγημά του, έχει ήδη καταγραφεί. Και στον τόσο εύθραυστο επιχειρηματικό κόσμο των αποσταγμάτων , αυτό αποκαθίσταται πολύ πολύ αργά.
