Πώς θα ήταν μια ζωή δίχως τύρφη;

Πάμε ταξίδι σε έναν υποθετικό κόσμο όπου η τύρφη, δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ στο ουίσκι. Χωρίς καμία απαγόρευση ή οικονομικά τερτίπια, απλώς δεν υπήρξε ως πρακτική ή ως ανάγκη, ως καύσιμο ή κουλτούρα. Το πρώτο ερώτημα που γεννάται είναι, αν και κατά πόσον θα επηρεαζόταν η κατανάλωση στο ουίσκι. Ας αναρωτηθούμε όμως κάτι πιο ουσιαστικό· τι είδους άνθρωποι θα γίνονταν χωρίς αυτό.

Η τύρφη δεν χρησιμοποιήθηκε στο ουίσκι ούτε για να το κάνει πιο ενδιαφέρον ούτε για να του δώσει εσκεμμένα κάποιον χαρακτήρα. Μπήκε γιατί σε πολλές περιοχές της Σκοτίας κυριολεκτικά δεν υπήρχε τίποτε άλλο ως καύσιμο, παρότι ήταν βρώμικο. Είτε λοιπόν για θέρμανση είτε για μαγείρεμα αλλά και για να στεγνώσει την βύνη ώστε να σταματήσει η βλάστηση. Αυτός  είναι ο βασικός λόγος που άφησε αποτύπωμα. Σε έναν κόσμο χωρίς τύρφη λοιπόν, θα είχε γεννηθεί ένα ουίσκι πιο καθαρό, πιο φιλικό, αυτό που σήμερα αποκαλούμε «ευκολοπιοτο».

Πρώτο λοιπόν φιλοσοφικό συμπέρασμα.

Photo from theyorkshiregent.com

Σε δεύτερη φάση, προϊοντικά, η τύρφη έβαλε στο ουίσκι την έννοια του acquired taste. Όπως έχω αναφέρει και σε παλαιότερο κείμενο, το αλκοόλ δεν είναι είδος βασικής ανάγκης- επιβίωσης, αλλά είδος ευχαρίστησης και πολιτισμού. Η τύρφη λοιπόν, τοποθέτησε την ιδέα ότι κάτι δεν σου χρωστάει ευχαρίστηση από την πρώτη επαφή. Άρα αφαιρεί αυτόματα το αίσθημα άμεσης ανταμοιβής. Σε συνδυασμό με το υψηλό ποσοστό αλκοόλ, αλλά και τα λοιπά χαρακτηριστικά του, σε βάζει σε μια διαδικασία να μάθεις να στέκεσαι, να αντέχεις και να επιστρέφεις. Σε μυεί. Η χρήση της τύρφης εκπαίδευσε γενιές ουρανίσκων να μην απορρίπτουν το δύσκολο.

Δεύτερο φιλοσοφικό συμπέρασμα.

Photo from whiskyadvocate.com

Προχωρώντας στην σύγχρονη μπαρ κουλτούρα με αυτό το υποθετικό κενό, οι συνέπειες είναι ακόμα πιο ορατές. Τα τυρφώδη ουίσκι δημιούργησαν μια μορφή τελετουργίας, δεν πίνονται μηχανικά, σε αναγκάζουν να κάνεις παύσεις. Σε έναν κόσμο χωρίς αυτά, τα μπαρ θα ήταν αμιγώς καταναλωτικά, θορυβώδη και γρήγορα. Κι έτσι ίσως να χανόταν η αφήγηση ως βαθύτερος ρόλος ενός μπαρ. Χωρίς την τύρφη θα είχαμε προϊόντα βασισμένα στο βαρέλι και στη γλυκύτητα, στην ευκολία και στη μαζικότητα, η οποία μπορεί να αναπαραχθεί παντού. Η έννοια του τόπου και του terroir θα εξασθενούσε, οριακά θα εξαφανιζόταν. Από την άλλη πλευρά, θα είχαμε περισσότερο χώρο για άλλα παλαιωμένα αποστάγματα και ευνοϊκότερο μοίρασμα της πίτας για το κονιάκ και το ρούμι, αλλά πολύ λιγότερο χώρο για πιο «ακραία» ή/και άβολα αρώματα. Ο συλλογισμός μου με οδηγεί σε ένα ακόμα φιλοσοφικό συμπέρασμα που δεν είναι άλλο από την λιγότερη αποδοχή της τραχύτητας ως αξία.

Ως γενικό συμπέρασμα, η απουσία της τύρφης δεν θα είχε ρίξει αυτοκρατορίες ούτε θα άλλαζε τον ρου της ιστορίας δραματικά. Απλώς θα είχε στερήσει από το κοινό το μάθημα μιας βαθύτερης διαμόρφωσης ουρανίσκου και παράλληλα ότι το δύσκολο (καπνιστό, αγενές, τραχύ) αξίζει χώρο.

Ίσως πίναμε πιο ευχάριστα αλλά θα καταλαβαίναμε λιγότερα.