Κλασικές μπίρες – Westvleteren 12

Οι κάτοικοι του βελγικού χωριού Westvleteren, βγαίνοντας από τα σπίτια τους ένα ηλιόλουστο καλοκαιρινό πρωινό του μακρινού 2005, διαπίστωσαν πως τίποτα δεν θύμιζε την φιλήσυχη καθημερινότητά τους. Αυτοκίνητα παρκαρισμένα παντού, ορδές τουριστών, όλα τα μαγαζιά γεμάτα από κόσμο. Τι είχε αλλάξει; Η απάντηση, απλή… Η Westvleteren 12, μια εκ των τριών μπιρών που παράγει το αββαείο του χωριού, είχε ανακηρυχθεί εκείνη την χρονιά από τους χρήστες του Ratebeer, ως «η καλύτερη μπίρα του κόσμου».

Για να λάβει όμως αυτή την τιμητική διάκριση, έχει προηγηθεί μια ιστορία που διαρκεί πάνω από ένα ενάμιση αιώνα. Το αββαείο Saint-Sixtus δημιουργήθηκε το 1831, και όπως τα υπόλοιπα Trappist μοναστήρια που σέβονται τον εαυτό τους, επτά χρόνια αργότερα κατασκεύασε ένα μικρό ζυθοποιείο στον ίδιο χώρο. Ο σκοπός του, ως είθισται σε αυτές τις περιπτώσεις, να καλύπτει μέσω των κερδών του τα πάγια έξοδα του αββαείου, όπως και να χρηματοδοτεί φιλανθρωπικές δράσεις. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, απασχολούνται συνολικά δέκα μοναχοί για τις ανάγκες του ζυθοποιείου, εκ των οποίων πέντε για το ζυθοποιητικό κομμάτι και πέντε για την εμφιάλωση των μπιρών. Οι μπίρες που παράγουν είναι, μόλις τρεις:

• Westvleteren Blonde (5,8%), μια κλασσική Βέλγικη Blonde Ale
• Westvleteren Dubbel (8%), μια κεχριμπαρένια τυπική Dubbel
• Westvleteren 12 (10,2%) – το αδιαφιλονίκητο crown jewel της σειράς

Προς τι όμως ο πανικός να αποκτηθεί η συγκεκριμένη μπίρα; Ποια η διαφοροποίηση της συγκριτικά με άλλες Trappist αλλά και γενικότερα μοναστηριακές μπίρες;

Οι μοναχοί του Saint-Sixtus Abbey μπορεί να μην ενδιαφέρονταν για υψηλά κέρδη, λογιστικά φύλλα και οικονομικές καταστάσεις, αλλά άθελα τους ή μη, δημιούργησαν ίσως το πρώτο παγκόσμιο hype σε «ιδιαίτερη» μπίρα, με ένα απλό (και genius) marketing trick που ενδεχομένως να ζήλευαν πολλοί από τους σύγχρονους marketeers. Μέχρι πριν από κάποια χρόνια, ο μοναδικός τρόπος για να αγοράσεις την οποιαδήποτε μπίρα Westvleteren, ήταν να κλείσεις τηλεφωνικά ραντεβού με τους μοναχούς, να δηλώσεις τις πινακίδες του αυτοκινήτου σου και τέλος να μεταβείς στο αββαείο στην μέρα και ώρα που είχατε συμφωνήσει για να παραλάβεις το κιβώτιό σου. Ένα κιβώτιο ήταν η ελάχιστη αλλά ταυτόχρονα και μέγιστη ποσότητα που μπορούσε να αγοράσει ένα αυτοκίνητο.

Συνυπολογίζοντας λοιπόν πως το Ratebeer, κοινώς το «ευαγγέλιο» των αυθεντικών beer geeks, αναδείκνυε την Westvleteren 12 ως την καλύτερη μπίρα του κόσμου επί σειρά ετών, ότι η παραγωγή του ζυθοποιείου έφτανε για να παραχθούν μόλις 60.000 κιβώτια τον χρόνο και φυσικά ότι η ζήτηση υπερέβαινε της προσφοράς… γύρω στις πενήντα φορές πάνω, είναι εύκολα αντιληπτό για ποιο λόγο εν μια νυκτί αυτό το μικρό χωριό στην δυτική Φλαμανδία, έγινε πόλος έλξης για όλους τους σκληροπυρηνικούς ζυθόφιλους. Πλέον, παρότι διατηρείται το σύστημα του ενός κιβωτίου ανά αυτοκίνητο (ευτυχώς κλείνεις ραντεβού μέσω του site τους πια), είναι αρκετά πιο εύκολο να εντοπίσεις την Westvleteren 12. Ουκ ολίγα Ευρωπαϊκά webstores (αλλά και ένα Ελληνικό) διαθέτουν σε σταθερή βάση την συγκεκριμένη μπίρα, σε τιμή φυσικά υψηλότερη απ’ όσο κοστίζει η απευθείας αγορά από το αββαείο μιας και μεσολαβούν δύο, τρία, ίσως και περισσότερα χέρια.

Οδεύοντας κυριολεκτικά στο ζουμί όμως τώρα, όλο αυτό το hype δεν θα διατηρούνταν για πάνω από είκοσι χρόνια, αν η ίδια η μπίρα δεν ήταν με μια λέξη, ανυπέρβλητη. Αρχικά, το πανέμορφο μπουκάλι της μοιάζει ως κάτι που θα προστάτευε για πολλούς αιώνες ο ιππότης στην τελευταία σκηνή του Indiana Jones And The Last Crusade. Ως κλασσική βέλγικη Quadrupel, στο ποτήρι εμφανίζεται με βαθύ καστανό χρώμα και πλούσιο, μπεζ αφρό. Από την πρώτη στιγμή, το άρωμά της είναι καθηλωτικό μιας και αποξηραμένα φρούτα όπως σταφίδα και δαμάσκηνο, καραμέλα, μελάσα, μαύρη ζάχαρη, αλλά και νότες μπαχαρικών και σοκολάτας συνθέτουν ένα εξαιρετικά πολύπλοκο αρωματικό μπουκέτο. Στη γεύση, η Westvleteren 12 αποκαλύπτει το μεγαλείο της. Το σώμα είναι γεμάτο και βελούδινο, με τη γλυκύτητα να ισορροπείται άψογα από την πικράδα και το αλκοόλ. Οι νότες καραμέλας και αποξηραμένων φρούτων επανέρχονται, συνοδευόμενες από τόνους ψωμιού, μπαχαρικών και μια ήπια μαύρη σοκολάτα στο τελείωμα. Η επίγευση είναι μακριά, ζεστή και εξαιρετικά πολύπλοκη, εξελισσόμενη με κάθε γουλιά. Γενικά, μπορούμε να πούμε πως η Westvleteren 12 χρειάζεται τον χρόνο της και την δέουσα προσοχή, προκειμένου να φανερώσει το μεγαλείο της…

Εν ολίγοις, οι μοναχοί του Saint-Sixtus Abbey δίδαξαν FOMO, before it was cool. Η εξαιρετική σπανιότητα στο οτιδήποτε, είτε αναφερόμαστε για παράδειγμα σε ένα δίσκο μουσικής, σε ένα ουίσκι ή σε μια μπίρα, τσιγκλάει μια ιδιαίτερη περιοχή στον εγκέφαλό μας, μας ιντριγκάρει και μας κινεί την περιέργεια. Εκεί, η Westvleteren 12 κούμπωσε τέλεια. Όταν μάλιστα η ποιότητά συμβαδίζει με το hype, τότε καταλήγουμε να έχουμε μια ακόμα κλασσική μπίρα, μια μπίρα που το όνομα και η φήμη της, δεν πρόκειται να ξεθωριάσουν ποτέ.