Η Brewdog στο σφυρί: το τέλος της punk εποχής;

Brewdog, ένα όνομα, μια ιστορία. Η σκοτσέζικη μικροζυθοποιία στα σχεδόν είκοσι έτη ύπαρξής της, καταφέρνει σε σταθερή βάση να τραβάει τα βλέμματα πάνω της. Αρχικά για καλούς λόγους, αλλά τα τελευταία χρόνια, δυστυχώς περισσότερο για κακούς. Ένας από αυτούς, είχε αναλυθεί σε παλαιότερο κείμενο του Φώτη Αναστασίου, όπου περιγραφόταν αναλυτικά η νέα (σκληρή) μισθοδοτική πολιτική της Brewdog προς τους εργαζομένους της. Η πιο πρόσφατη εξέλιξη όμως, δυστυχώς δείχνει πως μπαίνει ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο. Προ ολίγων ημερών, η Brewdog ανακοίνωσε επίσημα ότι διατίθεται προς πώληση.

Και πως θα μπορούσε διαφορετικά άλλωστε, όταν τα οικονομικά της στοιχεία παρουσιάζουν ζημιές εκατομμυρίων επί σειρά ετών; Πιο συγκεκριμένα, η χρήση του 2025 έκλεισε με ούτε λίγο, ούτε πολύ, 37 εκατομμύρια λίρες ζημιά. Νούμερο που κυριολεκτικά ζαλίζει και φανερώνει ότι ο σκοτσέζικος κολοσσός βρίσκεται αντιμέτωπος με πολύ δύσκολες μέρες. Κάτι που προσωπικά με λυπεί, μιας και όλα ξεκίνησαν το 2007 πολύ πιο ρομαντικά…

Η Brewdog ιδρύθηκε τότε από τους James Watt και Martin Dickie. Σε μια εποχή που η βρετανική αγορά κυριαρχούνταν από παραδοσιακού τύπου αγγλικές ales και τις τυπικές macro lagers, η Brewdog μπήκε στο παιχνίδι με επιθετικό branding, ακραία επικοινωνία και μπίρες που «φώναζαν» για προσοχή. Με καμπάνιες που συχνά προκαλούσαν αντιδράσεις, και με μια ξεκάθαρη ‘’anti-corporate’’ ρητορική, η εταιρεία κατάφερε να αποκτήσει από τα πρώτα έτη λειτουργίας της, φανατικό κοινό. Το πρόγραμμα Equity for Punks, μέσω του οποίου μικροεπενδυτές μπορούσαν να αποκτήσουν μετοχές, δημιούργησε μια αίσθηση κοινότητας και συμμετοχής. Οι καταναλωτές ένιωθαν ότι συμμετείχαν σε ένα κίνημα.

Η άνοδος της Brewdog τα επόμενα έτη, ήταν ραγδαία. Τέσσερα ζυθοποιεία σε Σκοτία, Γερμανία, Αμερική και Αυστραλία, άλλα τόσα ξενοδοχεία σε διάφορα σημεία του Ηνωμένου Βασιλείου, ένα αποστακτήριο και εκατοντάδες μπαρ σε όλο τον πλανήτη. Η παραγωγή της ανέβηκε τόσο πολύ ποσοτικά που πλέον δεν θεωρείται microbrewery, ενώ στο peak της, η αξία του brand name της ξεπέρασε μέχρι και το αντίστοιχο της Carlsberg! Όταν όμως πετάς πολύ κοντά στον ήλιο και τα φτερά σου είναι κολλημένα με κερί, ως άλλος Ίκαρος θα καταρρεύσεις.

Πολλαπλές καταγγελίες για σεξουαλικές παρενοχλήσεις από τον James Watt, τοξικό εργασιακό περιβάλλον, πρακτικές που θυμίζουν πολυεθνική εναντίον άλλων μικροζυθοποιείων, είναι μόνο λίγα από μια σειρά σκανδάλων που συνόδευσαν την Brewdog κατά τα τελευταία χρόνια, αμαυρώνοντας παντελώς την εικόνα της. Μέσα σε όλα αυτά συνυπολογίζουμε φυσικά πως και η ίδια η αγορά της craft μπίρας άλλαξε. Η IPA δεν ήταν πλέον επανάσταση, αλλά (στο περίπου) mainstream. Χιλιάδες μικροζυθοποιίες σε όλο τον κόσμο παρήγαν εξαιρετικές μπίρες, συχνά με πιο αυθεντικό χαρακτήρα και (υπερ)τοπική ταυτότητα. Το κοινό έγινε πιο απαιτητικό, πιο ενημερωμένο, λιγότερο εντυπωσιασμένο από marketing και περισσότερο εστιασμένο στην ποιότητα και τη φιλοσοφία.

Όλοι αυτοί οι παράγοντες, οδήγησαν στην τωρινή της κατάσταση. Η Brewdog προ ολίγων ημερών ανέθεσε στην AlixPartners, μια κορυφαία εταιρεία συμβούλων που ειδικεύεται σε εταιρικές αναδιαρθρώσεις και πολύπλοκους επιχειρηματικούς μετασχηματισμούς να βρει υποψήφιους αγοραστές. Να υπενθυμίσω εδώ πως το 2018, είχαν διαρρεύσει μέιλ του ιδρυτή της James Watt, με τα οποία επιδίωκε να πουλήσει την Brewdog στον όμιλο Heineken, κάτι όχι και τόσο punk, πόσω μάλλον για κάποιον που ανέβαζε φωτογραφίες με την Heineken στην γκιλοτίνα και την Brewdog στον ρόλο του δήμιου. Η αποτίμηση της εταιρείας του τότε είχε απορριφθεί κατηγορηματικά από την Heineken γιατί είχε θεωρηθεί «κωμικά υψηλή». Θα έχουμε τώρα νέο γύρο διαπραγματεύσεων; Πολύ πιθανό, μιας και η Brewdog παραμένει ένα ισχυρό brand, όπως επίσης διαθέτει στο ενεργητικό της σοβαρές και έτοιμες εγκαταστάσεις αξίας πολλών εκατομμυρίων. Τι συνέπεια θα έχει κάτι τέτοιο στην ποιότητα των μπιρών της, που ήδη εδώ και αρκετά χρόνια αμφισβητείται στην craft μικροκοινότητα; Ας το αφήσω στην κρίση σας αυτό.

Η αλήθεια είναι πως γράφοντας αυτό το κείμενο, μια μικρή στεναχώρια με έπιασε. Η Brewdog, όπως και να εξελίχθηκε στην πορεία, αποτέλεσε πυλώνα στην διεύρυνση της craft μπίρας παγκοσμίως και παρήγε (έστω στα πρώτα έτη λειτουργίας της) μερικές εξαιρετικές μπίρες. Η Punk δεν ήταν η πρώτη IPA που δοκίμασα, ήταν όμως αναμφισβήτητα αυτή που δοκιμάζοντάς την κάπου κατά το 2011 (αν δεν κάνω λάθος, περνάνε και τα χρόνια) μου γούρλωσε τα μάτια. Hardcore IPA, Dead Pony Club, Cocoa Psycho, Jack Hammer και δεν ξέρω πόσες άλλες, εισήγαν άπειρο κόσμο στον θαυμαστό κόσμο της craft μπίρας. Οι παλαιότεροι του χώρου θα θυμούνται ότι στην Ελλάδα είχε πρωτοεισαχθεί από το beer.gr και έπειτα από τη Local Pub. Η ύπαρξη ενός βαρελιού Punk ή Jack Hammer τότε, ήταν αρκετό για να κάνει όλους τους φανατικούς της craft μπίρας να τρέξουν μέχρι το Χαλάνδρι για να την γευτούν. Μπορεί εν έτη 2026 να ακούγεται περίεργο αυτό, σε πιο ρομαντικές εποχές όμως που εντοπίζαμε την craft μπίρα με το σταγονόμετρο, αποτελούσε ονειρική εξέλιξη. Τα επόμενα χρόνια η διανομή της πέρασε στον όμιλο Αμπεριάδη, όπου πλέον μπορείτε να την βρείτε σε εκατοντάδες σημεία σε όλη την χώρα, σχετικά με craft μπίρα και μη.

Ήδη από τη στιγμή που ανακοινώθηκαν τα νέα, διαβάζω πολύ κόσμο στα σόσιαλ να εύχεται αφανισμό στην κακιά Brewdog, που πρόδωσε τα ιδανικά, τα οποία η ίδια δήλωνε πως πρεσβεύει. Πριν ανάψετε πυρσούς και πάρετε τις τσάπες και τις τσουγκράνες σας ανά χείρας, να υπενθυμίσω πως Brewdog δεν είναι μόνο η αμφιλεγόμενη προσωπικότητα του James Watt. Είναι και κάτι χιλιάδες εργαζόμενοι, που αν δεν ευδοκιμήσει το επικείμενο corporate takeover, θα μείνουν χωρίς δουλειά σε μια βιομηχανία που είναι ήδη σε ύφεση. Είναι η αναμφισβήτητη προσφορά της στην craft κοινότητα, έστω μέχρι ενός σημείου. Και φυσικά είναι και οι στιγμές που ζήσαμε με φίλους και γνωστούς, κρατώντας ένα ποτήρι γεμάτο με Punk IPA.