Δοκιμάζοντας το ρούμι Dos Delinquentes – Enmore 1998, 26 ετών

Το ιστορικό timeline της γέννησης του ρουμιού στην Καραϊβική είναι λίγο πολύ γνωστό. Παραμένει όμως εξαιρετικά πυκνό και ακόμη ανεξερεύνητο εν πολλοίς: γεμάτο εμπορικές διαδρομές, πολιτισμικές ανταλλαγές και τεχνικές εξελίξεις, αλλά και βαθιά σημαδεμένο από το δουλεμπόριο και τις συνθήκες εργασίας των φυτειών. Αυτό το διπλό υπόβαθρο, απόλαυσης και βάρους μαζί, αποτελεί αδιαμφισβήτητο κομμάτι της ταυτότητας του ρουμιού μέχρι σήμερα. Στη σειρά κειμένων που τιτλοφορώ Rum Ledger, δοκιμάζω εμφιαλώσεις που έχουν κάτι να πουν τόσο γευστικά, όσο και αφηγηματικά με το storytelling τους. Έτσι και στο παρόν κείμενο για το Enmore 1998, 26 ετών, από τη σειρά Dos Delinquentes, μια συνεργατική, ανεξάρτητη εμφιάλωση της Flensburg Rum Company με τους Wu Dram Clan, την οποία δοκίμασα σε ένα από τα αγαπημένα μου αθηναϊκά μπαρ, στο Ham on Rye.

Ταξιδεύουμε για ακόμη μια φορά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, αυτή τη φορά όμως όχι με το αεροπλάνο, αλλά νοητά με κάποιο από τα πλοία της Danish West India Company, η οποία έκανε εμπόριο με τις Δανικές Δυτικές Ινδίες, τις αποικίες δηλαδή της Δανίας στην Καραϊβική. Μπορεί να ακούγεται περίεργο ή να μην γνωρίζατε πως κατείχε και το Βασίλειο της Δανίας αποικίες στον Νέο Κόσμο, όμως σας πληροφορώ πως όντως είχε υπό την κυριαρχία της τέσσερα πολύ μικρά νησάκια, γνωστά και ως Δανέζικες Αντίλλες: τον Άγιο Θωμά (Saint Thomas), τον Άγιο Ιωάννη (Saint John), τον Σαιντ Κρουά (Saint Croix) και το Water Island, όλα σήμερα ιδιοκτησία και μέρος των Αμερικανικών Παρθένων Νήσων, αφού αγοράστηκαν από τη Δανία τον 20ο αιώνα.

Οι Δανέζικες Δυτικές Ινδίες παρήγαν ρούμι από τον 17ο αιώνα, στο πλαίσιο της ζαχαροκαλλιέργειας. Ωστόσο, η ανάμειξη και η τελική εμπορική ταυτότητα αυτών των ρουμιών συχνά διαμορφωνόταν σε ευρωπαϊκά λιμάνια όπου μεταφέρονταν τα αποστάγματα, και όχι στις ίδιες τις φυτείες. Πόλεις όπως η Κοπεγχάγη ή… το Φλένσμπουργκ, τότε δανέζικη πόλη, σήμερα γερμανική. Όσο κι αν σας φαίνεται περίεργο, αυτές οι πόλεις, δημιούργησαν και μια ιδιότυπη παράδοση στην παραγωγή ρουμιού, αφού, σύμφωνα με στοιχεία που μπορεί κανείς να αντλήσει από το διαδίκτυο, στην περίοδο ακμή της λειτουργούσαν έως και 200 εμπόρους, blenders και rum houses με πρώτη ύλη από την Καραϊβική.

Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, περίοδος που άνθισε η ανεξάρτητη εμφιάλωση στην κεντρική Ευρώπη, ιδρύθηκε η Oldman Spirits GmbH στη Βόρεια Γερμανία και στην ευρύτερη περιοχή του Schleswig-Holstein, στα σύνορα με τη Δανία, και μια δεκαετία αργότερα δημιουργήθηκε το brand της Flensburg Rum Company στην ομώνυμη πόλη. Αυτό πάτησε πάνω στο προαναφερθέν αφήγημα που συνέδεε την πόλη με την παραγωγή ρουμιού από την Καραϊβική και κάπως έτσι, ξεκίνησαν να εμφιαλώνουν διαφορετικές ετικέτες που «εξερευνούσαν το terroir της Καραϊβικής και τις παραγωγικές μεθόδους της». 

Τα χρόνια πέρασαν, τα ρούμια που εμφιάλωναν, ως single cask, ποτέ δεν απευθύνθηκαν στη μαζική αγορά, παρά μόνο στους πιο αφοσιωμένους φαν του ρουμιού, οι οποίοι ανακάλυπταν διαφορετικές κάθε φορά και διαφορετική έκφραση του αγαπημένου τους αποστάγματος, ώσπου το 2024 εμφιαλώθηκε και το ρούμι της παρούσας δοκιμής, το Enmore 1998, 26 χρόνων, σε συνεργασία με μια άλλη, περιώνυμη ομάδα ανεξάρτητων εμφιαλωτών, τους Wu Dram Clan. Πριν εμβαθύνω στο ρούμι, αξίζει μια μικρή αναφορά και σε αυτούς. 

Οι πιο μυημένοι στο ουίσκι είναι σίγουρο πως θα τους γνωρίζουν. Οι Wu Dram Clan (WDC) ξεκίνησαν όταν μια παρέα τριών φίλων (Ο Boris από το Μόναχο, ο Sebastian από τον Μέλανα Δρυμό και ο Takesado από το Κιότο), με βαθιά αγάπη για τα αποστάγματα, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις, τις γνώσεις και την εμπειρία τους και να βγουν για «κυνήγι βαρελιών». Αναζητούσαν τα πιο ενδιαφέροντα βαρέλια σε αποστακτήρια από όλο τον κόσμο και τα εμφιάλωναν με πλήρη διαφάνεια και φυσικά χωρίς κανένα πρόσθετο. Σήμερα αποτελούν έναν από τους πλέον αξιοσέβαστους ανεξάρτητους εμφιαλωτές της Ευρώπης, με ειδίκευση φυσικά στο ουίσκι, ξεκινώντας το μακρινό πλέον 2018 με μια εμφιάλωση από το αποστακτήριο Lagavulin. Το Enmore 1998, 26 ετών, αποτελεί μια σύμπραξη των ίδιων, με την Flensburg Rum Company (FRC) και εντάσσεται στη σειρά ετικετών της δεύτερης με το όνομα Dos Delinquentes. 

Η συγκεκριμένη ετικέτα εξερευνά την έκφραση του θρυλικού αποστακτήρα Enmore από το νησί της Γουιάνας. Ένας ξύλινος αποστακτήρας τύπου Coffey (δύο στήλες), ο οποίος χρονολογείται από τα τέλη του 19ου αιώνα και, σύμφωνα με μελετητές, αποτελεί το τελευταίο πλήρως λειτουργικό παράδειγμα του είδους του. Σήμερα ανήκει και χρησιμοποιείται από την εταιρεία Demerara Distillers Ltd, εταιρεία που παράγει, μεταξύ άλλων, και το ρούμι El Dorado. 

Ο αποστακτήρας Enmore, φτιαγμένος από ξύλο του δένδρου Greenheart (Chlorocardium rodiei), ενδημικού της Γουιάνας, αποτελούσε βασικό πυλώνα λειτουργίας του ομώνυμου εργοστασίου ζάχαρης στη χώρα, μέχρι και το 1993. Τότε, το εργοστάσιο έκλεισε, και οι εγκαταστάσεις του μεταφέρθηκαν στο αποστακτήριο Diamond, έδρα της Demerara Distillers Ltd. Τα ρούμια που μπορεί να βρείτε από την εποχή προ 1993, θα δείτε πως έχουν την ένδειξη EHP στη φιάλη τους, σήμα-κατατεθέν του αρχικού εργοστασίου, από τα αρχικά του δημιουργού του, Edward Henry Potter. 

Πίσω στο ρούμι του κειμένου μας, το Enmore 1998, όπως αναφέρει και το όνομά του, αποτελεί απόσταγμα μελάσας από το ίδιο έτος. Μετα την παραγωγή του, το απόσταγμα μεταφέρθηκε στη Μεγάλη Βρετανία και αποθηκεύτηκε σε πρώην βαρέλια μπέρμπον. Τον Απρίλιο του 2000, το ταξίδι του ρουμιού από τη Γουιάνα συνεχίστηκε σε πρώην βαρέλια από Αρμανιάκ, για να ολοκληρωθεί σε πρώην βαρέλια ρουμιού, δεύτερης πλήρωσης, από το 2008 μέχρι και το 2024, οπότε και εμφιαλώθηκε σε μόλις 204 φιάλες, στους αλκοολικούς βαθμούς του βαρελιού, ήτοι 49,3%.

Το Enmore 1998, 26 ετών στο ποτήρι μου

Επισκέφθηκα λοιπόν ένα απόγευμα νωρίς το Ham on Rye. Στη μπάρα ακόμη δεν είχε καθίσει κανείς, οπότε απόλαυσα για λίγο το συναίσθημα που μπορεί κάποιος να αισθανθεί σε μια καλογυαλισμένη, ξύλινη μπάρα, όταν την έχει μόνο για τον εαυτό του. Άνοιξα τη φιάλη του Enmore 1998 και γέμισα ένα ποτήρι γευσιγνωσίας με ένα δράμι.

Στη μύτη είναι ήπιο, χωρίς εξάρσεις και εντάσεις που μπορεί κανείς να συναντήσει σε τυπικά ρούμια από τη Γουιάνα. Άλλωστε, ούτε και τα αρώματά του είναι τυπικά της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, το ξύλο είναι έντονο, όχι τόσο με βανίλιες και καρύδες, όσο με τις ξύλινες αυτές νότες που συναντά κανείς σε αποστάγματα που έχουν ξεκουραστεί σε παλιών χρήσεων βαρέλια για αρκετά χρόνια. 

Κάποια διαλυτικά (solvent) αρώματα από αυτά που συχνά βρίσκει κανείς σε ρούμια της Γουιάνας θα βρείτε και στο Enmore 1998, αλλά όχι σε μεγάλη, χαρακτηριστική ένταση. Αντί αυτών, θα βρείτε περιέργως κάποια ανθικά αρώματα, ενώ το μπουκέτο αρωμάτων του παρόντος ρουμιού συμπληρώνουν γήινες, βοτανικές και κάποιες φρουτένιες νότες· αντιλήφθηκα φύλλα ευκαλύπτου, τσάι, κουκούτσια κερασιού και μάνγκο. 

Σαφώς το ρούμι είναι εξαιρετικά ξηρό στο στόμα, η επίγευση όμως αρκετή για να δώσει ευχαρίστηση σε αυτόν που θα το απολαύσει. Θα ήθελα ελαφρώς μεγαλύτερη (αρωματική) πολυπλοκότητα, τουλάχιστον μία πιο χαρακτηριστική της χώρας, σίγουρα και υψηλότερη ένταση. Το απόσταγμα όμως όσα χάνει σε αυτό, το αντισταθμίζει σε πραότητα —ομοίως μη-τυπική του στιλ των ρουμιών της Γουιάνας— και κομψότητα. 

Δυστυχώς, δε θα το βρείτε στην ελληνική αγορά. Πόσες φιάλες άλλωστε μπορεί να έρθουν από τις 204, σε μια τόσο μικρή χώρα; Δεν αντιπροσωπεύεται καν ο εμφιαλωτής (αστείο). Την εν λόγω φιάλη την αγόρασα από δημοπρασία, δε θυμάμαι πόσο, αλλά σήμερα μπορεί να την βρείτε ακόμη ονλάιν, μεταξύ 180 και 250 ευρώ. Αν το κάνετε, εύχομαι να απολαύσετε το ρούμι. 

Θέλω να ευχαριστήσω τον Μάρκο Πρίφτη και το υπέροχο μπαρ του, Ham on Rye. 

All photos by Thenia Petsava, exclusively for Bitterbooze.com